آموزش وب 3

اینترنت نسل سوم یا وب ۳ (Web3) چیست؟

اگر در طول ماه‌های اخیر اخبار ارزهای دیجیتال را دنبال کرده باشید به احتمال بسیار زیاد یک واژه بارها توجه شما را به خود جلب کرده است. این واژه Web3 یا اینترنت نسل سوم است که امروزه در کنار مفاهیم دیگری مثل متاورس (Metaverse) و توکن‌های غیرقابل تعویض‌ (Non-Fungible Tokens) بر سر زبان‌ها افتاده است.

اگر بخواهیم خیلی خلاصه بگوییم برای طرفداران اینترنت نسل سوم، Web3 یک حرکت انقلابی محسوب می‌شود در حالی که عده‌ای دیگر آن‌ را تنها یک سوژه‌ی دیگر برای تبلیغات و بازاریابی می‌دانند. شاید دلیل اصلی این همه تناقض در مورد وب ۳ تازگی و عدم وجود یک نمونه‌ی اجرا شده‌ی کامل از آن باشد.

اما اصلاً Web3 یا اینترنت نسل بعد چه مفهومی دارد و تفاوت آن با دیگر نسخه‌های وب چیست؟ در مقاله‌ای که در حال مطالعه‌ی آن هستید به طور کامل و جامع و در عین حال با زبانی ساده به بیان همین موضوع می‌پردازیم تا ‌بینیم که آینده‌ی مرور در اینترنت در سال‌های پیش رو به چه شکل خواهد بود. پس با ما همراه باشید تا این ماجراجویی را آغاز کنیم.

مفهوم Web3، تفاوت آن با Web2 و Web1

در وب۳ همه‌چیز به شکل غیر متمرکز و با استفاده از فناوری بلاک چین خواهد بود در نتیجه حریم خصوصی در چنین فضایی حرف اول را می‌زند. در حالی که در وب ۱ و ۲ داده‌های کاربران در اختیار چند شرکت بزرگ قرار دارند.

وب نسل سوم که آن را با نام Web3، Web 3.0، وب ۳ و اینترنت نسل بعدی هم می‌شناسند به آینده‌ی اینترنت اشاره دارد که در آن همه چیز به شکل غیر متمرکز اجرا می‌شود.

در این نسخه از وب دیگر هیچ شرکتی مثل «متا» (Meta) (فیس بوک سابق)، «گوگل» (Google)، «مایکروسافت» (Microsoft) و غیره روی داده‌های کاربران احاطه‌ نخواهند داشت چرا که حریم خصوصی حرف اول را می‌زند. اما قبل از اینکه بتوانیم در مورد وب ۳ صحبت کنیم باید ابتدا بدانیم که وب ۱ و ۲ چه مفهومی دارند.

در واقع وب ۱ به اوایل ظهور اینترنت در دهه‌ی ۹۰ میلادی اشاره دارد که در آن صفحات وب تنها قابل خواندن بودند و مخاطب هیچ نقشی در تولید و تامین محتوای آن نداشت.

کل اینترنت تنها به مجموعه‌ا‌ی از سایت‌های اینترنتی تک صفحه‌ای و لینک به دیگر سایت‌های مشابه محدود می‌شد که تنها برنامه‌نویس‌ها و کسانی که مخ کامپیوتر بودند، می‌توانستند آن‌ها را ایجاد کنند. به عبارت دیگر یک کاربر عادی عملاً به جز خواندن محتوای چنین سایت‌هایی هیچ کاری نمی‌توانست انجام دهد.

از تصویر و ویدیو هم به دلیل حجم زیاد و سرعت پایین اینترنت به ندرت استفاده می‌شد. برای همین به وب ۱ «وب فقط خواندنی» (Read-Only Web) هم گفته می‌شود.

بعدها سایت‌های اینترنتی به شکلی درآمدند که کاربران هم می‌توانستند در آن به تولید محتوا بپردازند و با دیگر صفحات وب تعامل داشته باشند. این تعامل به شکل ایجاد بلاگ‌های اینترنتی، انجمن‌های گفتگو و فروشگاه‌های اینترنتی محقق شد و چند سال بعد با عرضه‌ی پلتفرم‌هایی مثل «فیس بوک» (Facebook)، «توییتر» (Twitter) و «اینستاگرام» (Instagram) به اوج خود رسید.

این دوره که هنوز هم در حال سپری کردن آن هستیم به وب ۲ معروف است و از آنجایی که هم امکان خواندن و هم امکان نوشتن در آن وجود دارد با نام «وب خواندنی/نوشتنی» (Read/Write Web) شناخته می‌شود.

اکنون به برهه‌ای از زمان رسیده‌ایم که در آن مردم عادی از شرایط پیش آمده ناراضی هستند و دیگر نمی‌خواهند شرکت‌های بزرگی مثل متا و گوگل با اطلاعات شخصی‌ آن‌ها مانند یک کالا رفتار کنند. حتماً تاکنون برای شما هم پیش آمده که اسم محصولی را در گوگل جستجو می‌کنید و سپس به هر سایت دیگری که می‌روید، تبلیغات مربوط به همان محصول برایتان نمایش داده می‌شود.

این همان جمع‌آوری داده‌های کاربران و استفاده ابزاری از آن است که توسط چنین شرکت‌هایی صورت می‌گیرد. اینجاست که وب ۳ وارد عمل می‌شود و از بروز چنین اتفاقاتی جلوگیری می‌کند.

به عبارت دیگر اگر وب ۱ اینترنت فقط خواندنی و وب ۲ اینترنت خواندنی/نوشتنی باشد، باید وب ۳ را «وب خواندنی/نوشتنی/تملکی» (Read/Write/Own Web) بنامیم. در وب ۳ دیگر خبری از استفاده ابزاری از داده‌های کاربران به ازای بکارگیری رایگان از سایت‌هایی مثل گوگل و فیس بوک نیست و کاربران می‌توانند در نحوه‌ی مدیریت و عملکرد هر سایتی نقش داشته باشند.

این یعنی در وب ۳ کاربران به جای اینکه نقش مشتری یا یک محصول را بازی کنند، یک سهام‌دار یا شرکت‌کننده در آن سایت خواهند بود.

برای اینکه بهتر پاراگراف قبلی را درک کنید بیایید یک مثال بزنیم. پروژه‌ی «کامپاوند» (Compound) یک پلتفرم فعال در امور مالی غیر متمرکز (DeFi) است که به کاربران خود اجازه می‌دهد ارزهای دیجیتال خود را سپرده‌گذاری کرده و نرخ بهره دریافت کنند. به عبارت دیگر کامپاوند یک سایت اینترنتی است که براساس استانداردها، مفاهیم وب ۳ و به کمک فناوری بلاک چین ایجاد شده است.

این پروژه ارز دیجیتال محلی مخصوص خود را دارد که با نماد اختصاری COMP شناخته می‌شود و هر کس که میزان مشخصی از این رمز ارز را در اختیار داشته باشد می‌تواند در سایت رسمی آن پیشنهادات و تغییرات مدنظر خود را مطرح کند تا دیگر دارندگان این رمز ارز بتوانند رای خود را در زمینه موافقت یا مخالفت با آن اعلام کنند.

بدین ترتیب کاربران این پلتفرم در شکل‌گیری آینده‌ی آن نقش اساسی دارند و مانند سایت‌های فعال در وب ۲ تنها به عنوان ابزاری برای کسب درآمد شرکت‌ها طلقی نمی‌شوند.

وب ۳ را می‌توان ترکیبی از وب ۱ و ۲ با فناوری بلاک چین در نظر گرفت که تمام فعالیت‌های صورت گرفته در آن با انجام تراکنش در شبکه‌ی بلاک چین ذخیره می‌شود.

علاوه بر این، بزرگترین تغییری که سایت‌های وب ۲ نسبت به وب ۱ داشتند در ظاهر و نحوه‌ی نمایش آن‌ها بود. در حالی که بزرگترین تغییر سایت‌های وب ۳ نسبت به وب ۲ در عملیاتی است که در پشت پرده انجام می‌گیرد و از نظر ظاهری شاید نتوان تغییر محسوسی در بین آن‌ها پیدا کرد.

برای مثال یک پیام‌رسان در وب ۳ از نظر ظاهر شاید کاملاً شبیه پیام‌رسان‌های موجود فعلی در وب ۲ باشد ولی نحوه‌ی کار آن و عملیاتی که در پس‌زمینه برای پردازش تعاملات صورت می‌گیرد متفاوت و براساس فناوری بلاک چین خواهد بود.

جالب است بدانید که اصطلاح وب ۳ برای اولین بار در سال ۲۰۱۴ میلادی و توسط «گاوین وود» (Gavin Wood) مطرح شد. او در آن زمان به همراه «ویتالیک بوترین» (Vitalik Buterin) مشغول طراحی و ساخت اتریوم بودند. رمز ارز اتریوم که این روزها بعد از بیت کوین به عنوان دومین ارز دیجیتال بزرگ جهان شناخته می‌شود.

آقای وود در سال ۲۰۱۶ از پروژه‌ی اتریوم جدا شد و «بنیاد وب ۳» (Web3 Foundation) را تاسیس کرد. این بنیاد وظیفه‌ی تسهیل استفاده و همه‌گیری وب ۳ را برعهده دارد. پروژه‌ی «پولکادات» (Polkadot) با ارز دیجیتال دات هم از اولین پروژه‌های گاوین وود در این بنیاد است که به احتمال زیاد با آن آشنایی دارید.

وب ۳ چه قابلیت‌هایی خواهد داشت؟

در وب ۳ به راحتی می‌توانید با داشتن یک کیف پول دیجیتال مثل متامسک در سایت‌های مختلف وارد حساب کاربری خود شوید. همچنین هر سایتی می‌توان ارز دیجیتال محلی خود را داشته باشد.

اما ویژگی‌ها و مزایای اینترنت نسل بعدی به همینجا ختم نمی‌شود و پروژه‌های وب ۳ امکانات دیگری هم نسبت به وب ۱ و ۲ خواهند داشت. یکی از مشکلاتی که هم‌اکنون در وب ۲ شاهد آن هستیم این است که برای استفاده از هر سایتی مجبوریم یک حساب کاربری مجزا ایجاد کنیم و مشخصات و آدرس ایمیل خود را در اختیار آن‌ها قرار دهیم.

در وب ۳ نیازی به این کار نخواهد بود و تنها با داشتن یک «کیف پول دیجیتال» (Wallet) می‌توان در هر سایتی وارد حساب کاربری خود شد. همان‌طور که می‌دانید کیف پول دیجیتال به پلتفرم‌هایی گفته می‌شود که وظیفه‌ی تعامل با بلاک چین و نگهداری ارزهای دیجیتال کاربران را برعهده دارند.

این کیف پول‌ها انواع مختلفی دارند و می‌توانند به شکل یک اپلیکیشن موبایل، سایت اینترنتی، سخت‌افزار فیزیکی یا برنامه‌ی کامپیوتری باشند.

در حال حاضر معروف‌ترین کیف پول دیجیتالی که از آن برای ارتباط با سایت‌های اینترنتی وب ۳ استفاده می‌شود «متامسک» (MetaMask) نام دارد که به شکل یک افزونه روی مرورگرهایی مثل «کروم» (Chrome) و «فایرفاکس» (Firefox) نصب می‌شود.

البته این کیف پول نسخه‌ی موبایل هم دارد ولی در ادامه مثالی از استفاده از آن را در یک سایت اینترنتی نسل سومی برایتان نشان می‌دهیم تا ببینید چه راحت می‌توان در این سایت‌ها وارد حساب کاربری خود شد.

ورود به سایت‌های وب ۳ با متامسک

همان‌طور که در تصویر زیر مشاهده می‌کنید کیف پول دیجیتال متامسک به شکل یک افزونه روی مرورگر شما نصب می‌شود و بعد از راه‌اندازی اولیه و ارسال ارز دیجیتال به آن، می‌توانید لیست دارایی‌های خود را در آن ببینید.

عکس متامسک

اکنون با داشتن همین یک حساب کاربری در متامسک می‌توانید از آن برای ورود به همه‌ی سایت‌های وب ۳ استفاده کنید. البته این نکته را هم در نظر داشته باشید که هر سایت در وب ۳ ممکن است از یک بلاک چین متفاوت از دیگر سایت‌ها استفاده کند که در این صورت باید یک بار مشخصات آن بلاک چین را در متامسک خود وارد کنید تا در دفعات بعدی بتوانید تنها با یک کلیک بلاک چین فعلی کیف پول خود را تغییر دهید. برخی از بلاک چین‌های محبوب مثل اتریوم هم به صورت پیش‌فرض در متامسک قابل انتخاب هستند.

در تصویر بالا در قسمتی که دور آن کادر قرمز رنگ کشیده شده، می‌بینیم که بلاک چین انتخابی زنجیره‌ي هوشمند بایننس (Binance Smart Chain) است. با انتخاب این گزینه می‌توانیم در همه‌ی پلتفرم‌ها و سایت‌های وب ۳ که بر پایه‌ی بلاک چین بایننس ساخته شده‌اند، وارد حساب کاربری خود شویم و تراکنش‌های خود را در آن‌ها انجام دهیم.

به عنوان مثال همان‌طور که در تصویر زیر مشاهده می‌کنید با کلیک روی گزینه‌ی Connect Wallet و انتخاب MetaMask می‌توان خیلی سریع وارد حساب کاربری خود در صرافی غیرمتمرکز «پنکیک سواپ» (PancakeSwap) شد که جزو سایت‌های وب ۳ محسوب می‌شود.

بعد از این کار کیف پول دیجیتال شما به سایت مربوطه متصل می‌شود و می‌توانید از خدمات ارائه شده توسط آن سایت بهره ببرید.

بدین ترتیب با یک بار ایجاد حساب کاربری در متامسک و انجام تنظیمات مربوط به بلاک چین‌های مختلف، می‌توان از همه‌ی سایت‌های وب ۳ استفاده کرد و دیگر لازم نیست در هر کدام به صورت جداگانه عضو شوید.

اقتصاد داخلی به کمک ارزهای دیجیتال

موضوع دیگر این است که هر سایت اینترنتی در وب نسل بعدی می‌تواند اقتصاد درونی خود را داشته باشد. همین مثال مربوط به پلتفرم کامپاوند را در نظر بگیرید که گفتیم ارز دیجیتال محلی آن COMP نام دارد. این ارز دیجیتال در داخل پلتفرم کامپاوند قابل استفاده است و در بیرون از آن هم می‌توان در صرافی‌های آنلاین اقدام به خرید و فروش آن کرد.

اصلاً بیایید کمی خودمان خلاقیت به خرج دهیم و آینده‌ي پلتفرمی مثل اینستاگرام را با وب ۳ تصور کنیم. اینستاگرام در اینترنت نسل بعدی رمز ارز محلی مخصوص خود را خواهد داشت که از آن می‌توان در درون اپلیکیشن استفاده کرد. به عنوان مثال از آن برای پرداخت خدمات پولی اینستاگرام استفاده نمود یا با نگه‌داری مقدار مشخصی از آن در تغییرات و به‌روزرسانی‌های آن نقش داشت.

حتی می‌توان ایده‌های جدیدی را هم ثبت کرد تا در صورت دریافت رای مثبت از طرف همه‌ی افراد دیگری که از این رمزارز دارند، در به‌روزرسانی بعدی به این پلتفرم محبوب اضافه شود. به عبارت دیگر در اینستاگرام وب ۳ دیگر شرکت سازنده‌ي آن (متا) نمی‌تواند به دلخواه خود امکان جدیدی به اپلیکیشن خود اضافه کرده یا تغییرات عمده‌ای در آن ایجاد کند.

در واقع قبل از این کار باید پیشنهاد خود را در بخش مخصوص این کار در سایت خود ثبت کند تا همه‌ی کسانی که رمز ارز محلی اینستاگرام را نگه‌داری می‌کنند، بتوانند رای مثبت یا منفی خود را در مورد این پیشنهاد ثبت کنند. تنها در صورتی که اکثریت به پیشنهاد مطرح شده رای مثبت بدهند، تغییر مدنظر اعمال خواهد شد.

حتی ممکن است در اینستاگرام نسل بعدی امکان کسب درآمد مستقیم هم وجود داشته باشد. بدین صورت که کاربران ممکن است با فعالیت در این پلتفرم و داشتن صفحات پرمخاطب مقداری از رمز ارز محلی اینستاگرام را دریافت کنند که قابل خرید و فروش در صرافی‌های ارز دیجیتال است.

موضوع دیگر این است که در اینستاگرام وب ۳ همه‌ی اطلاعات کاربران و پست‌ها و استوری‌ها در سرورهای خصوصی شرکت متا ذخیره نمی‌شوند. در حقیقت همه‌ی این اطلاعات در بلاک چین ذخیره خواهند شد و همان‌طور که می‌دانیم در فناوری بلاک چین داده‌ها در چندین رایانه و به صورت غیر متمرکز ذخیره می‌شوند. بدین ترتیب حتی اگر یکی از رایانه‌ها دچار اتفاق ناگواری شود و اطلاعات آن از بین رود مشکلی برای اطلاعات موجود در رایانه‌های دیگر به وجود نمی‌آید.

البته فراموش نکنید که همه‌ی این سناریوها تنها به منظور درک بهتر وب ۳ و قابلیت‌های آن گفته شد و ممکن است هیچ وقت اینستاگرام به این شکل از مزایای وب ۳ استفاده نکند.

دلیل آن هم واضح است. شرکت متا یا همان فیس بوک سابق که مالک اصلی اینستاگرام است با اعمال این تغییرات ممکن است بخش زیادی از منابع درآمدی خود را از دست بدهد و دیگر قدرت تاثیرگذاری خود در اینستاگرام را نداشته باشد. اما این دلیل نمی‌شود که فکر کنیم چنین شرکت‌هایی کنار کشیده و از دور شاهد اتفاقات خواهند بود.

در واقع اتفاقی که در حال حاضر با آن روبه‌رو هستیم، ورود این شرکت‌ها به حوزه‌ی متاورس و وب ۳ است. ولی اینکه چه در سر مدیران و مسئولان آن‌ها می‌گذرد هنوز برکسی مشخص نیست. حتی کار به جایی رسیده که خود شرکت فیس بوک اخیراً اسم خود را به متا تغییر داد تا تمرکز اصلی خود روی متاورس را به سرمایه‌گذاران خود اطلاع دهد.

توکن‌های غیرقابل تعویض یا NFT

یکی دیگر از ستون‌های اصلی وب ۳ توکن‌های غیرقابل ‌تعویض خواهد بود که به آن‌ها NFT هم گفته می‌شود. منظور از توکن‌های غیرقابل ‌تعویض توکن‌هایی است که در آن‌ها هر واحد با واحد دیگر متفاوت است. درحقیقت در ارز دیجیتالی مثل بیت کوین هر واحد با واحد دیگر هیچ تفاوتی ندارد و شما می‌توانید ۱ واحد بیت کوین به کسی بدهید و ۱ واحد بیت کوین دیگر دریافت کنید بدون اینکه نگران تفاوت ارزش آن‌ها باشید. در توکن‌های غیرقابل تعویض چنین نیست و هر واحد ممکن است ارزشی بیشتر یا کمتر از واحدهای دیگر داشته باشد.

برای مثال مجموعه‌ای از توکن‌های تعویض‌ ناپذیر را در نظر بگیرید که هر واحد از آن نشان‌دهنده‌ی یک شخصیت کارتونی است. هر کدام از این شخصیت‌ها مشخصات و ویژگی‌های خاص خود را دارند که باعث می‌شود ارزش هر کدام با دیگری متفاوت باشد. برای همین نمی‌توان یک شخصیت با چشم رنگی را با شخصیت دیگری که چشم قهوه‌ای دارد یکی در نظر گرفت و آن‌ها را با هم تعویض کرد.

در وب ۳ از توکن‌های تعویض ‌ناپذیر یا NFT استفاده‌های زیادی خواهد شد که در مثال مربوط به اینستاگرام می‌توان عکس آواتار صفحه‌ی شخصی هر فرد را در قالب یک NFT در نظر گرفت. در چنین سناریویی هیچ کس نمی‌تواند آواتاری که به شکل یک NFT تعریف شده و در اختیار شما است را استفاده کند.

این NFT در کیف پول دیجیتال شما ذخیره شده و مالکیت آن به صورت تمام و کمال در اختیار شماست. اگر شخص دیگری به آواتار شما علاقه داشته باشد و بخواهد آن را تصاحب کند تنها کاری که می‌تواند انجام دهد، خرید آن از شما است که در این صورت مانند انتقال هر ارز دیجیتال دیگر می‌توانید NFT خود را به آدرس کیف پول او ارسال کنید.

عکس‌العمل‌ها به وب نسل سوم

وب ۳ یا اینترنت نسل بعدی مخالفان و موافقان خاص خود را دارد که هر کدام به دلایل مختلف و نظرات ضد و نقیضی نسبت به این مفهوم دارند.

اینترنت نسل بعدی مخالفان زیادی هم دارد که هر کدام به دلایل خاصی چندان با آن موافق نیستند. گروهی از این افراد همان مخالفان ارزهای دیجیتال در حالت کلی هستند که معتقدند استفاده از فناوری بلاک چین تاثیرات منفی زیادی روی محیط زیست می‌گذارد.

در وب ۳ هر کاری که در اینترنت انجام می‌دهید، مثل خرید از یک فروشگاه یا تعامل با سایت‌ها، همگی در بلاک چین و با انجام یک تراکنش ثبت می‌شوند. برای همین میزان تراکنش‌های انجام شده در هر لحظه بسیار زیاد است و اگر به درستی با این مشکل برخورد نشود، ممکن است انرژی زیادی مصرف شده و درنتیجه به محیط زیست آسیب برسد.

عده‌ای دیگر از جمله «ایلان ماسک» (Elon Musk) معتقدند وب ۳ و اینترنت نسل بعدی درحد کلمات تبلیغاتی برای شرکت‌های فعال در این حوزه هستند و هنوز تا همه‌گیر شدن آن فاصله‌ی زیادی داریم.

برخی از افراد مثل «جک دورسی» (Jack Dorsey) که مدیرعاملی توییتر را در سابقه‌ی خود دارد، بر این عقیده‌اند که با ورود وب ۳ سلطه‌ی شرکت‌های بزرگ روی داده‌های کاربران از بین نخواهد رفت و فقط به شرکت‌های سرمایه‌گذاری بزرگ منتقل خواهد شد.

زیرا این شرکت‌ها می‌توانند با خرید حجم زیادی از رمز ارز محلی این پروژه‌ها قدرت رای‌دهی بیشتری نسبت به دیگر کاربران داشته باشند و عملاً حتی در صورتی که سرمایه‌گذاران خرد مخالف آ‌ن‌ها باشند، پیشنهادات و ایده‌های خود را عملیاتی کنند. یا ممکن است برخی از پروژه‌های وب ۳ از بلاک چین‌های اختصاصی خود استفاده کنند که در این صورت تمام رایانه‌های تاییدکننده‌ی تراکنش در آن پلتفرم در اختیار خودشان خواهد بود.

در این صورت همان سیستم متمرکز فعلی در پوشش یک سیستم غیر متمرکز ظاهر خواهد شد و فلسفه‌ی غیر متمرکز بودن وب ۳ و پروژه‌های آن زیرسوال خواهد رفت.

موضوع دیگری که باید به آن توجه داشت این است که چون در وب ۳ داده‌ها در بلاک چین ذخیره خواهند شد، خبری از سانسور و فیلتر کردن اطلاعات نخواهد بود. به عنوان مثال در حال حاضر در پلتفرمی مثل اینستاگرام همه‌ی تصاویر، ویدیوها، نوشته‌ها و داده‌های کاربران در سرورهای شرکت متا ذخیره می‌شود. بدین ترتیب در صورتی که مطالب منتشر شده در اینستاگرام ناقض قوانین این پلتفرم باشد، شرکت متا می‌تواند آن‌ها را حذف یا سانسور کند.

اگر بخواهیم واقع‌بینانه رفتار کنیم داشتن این امکان می‌تواند مفید باشد زیرا همان‌طور که می‌دانید برخی مطالب و تصاویر نباید در اینترنت منتشر شوند. در وب ۳ امکان چنین کاری برای سازندگان پلتفرم‌هایی مثل اینستاگرام وجود نخواهد داشت زیرا اطلاعات به صورت غیر متمرکز در بلاک چین و در درون رایانه‌های مختلفی جای می‌گیرند و امکان تغییر در آن وجود نخواهد داشت.

اما در طرف دیگر شرکت‌ها، سرمایه‌گذاران و متخصصان زیادی هم نسبت به وب ۳ خوش‌بین هستند و معتقدند آینده‌ی اینترنت با کمک این فناوری‌ها روشن خواهد بود.

وب ۳ و متاورس

مفاهیم وب ۳ و متاورس مفاهیم به هم نزدیک است و بسته به نوع دیدگاه شما می‌توان وب ۳ را یکی از اجزای تشکیل دهنده‌ی متاورس در نظر گرفت.

در طول این مقاله چند بار به متاورس اشاره کردیم و اکنون می‌خواهیم در مورد ارتباط آن با وب ۳ صحبت کنیم. جهت یادآوری لازم است بگوییم که متاورس به دنیای مجازی اشاره دارد که در آن هرکسی می‌تواند نقش یک شخصیت مجازی را برعهده بگیرد و زندگی جدیدی را در آن آغاز کند.

برای رسیدن به چنین آینده‌ای متاورس از فناوری‌های زیادی کمک خواهد گرفت که از جمله‌ی آن‌ها می‌توان به «واقعیت افزوده» (Augmented Reality)، «واقعیت مجازی» (Virtual Reality)، شبکه‌های اجتماعی و بازی‌های آنلاین اشاره کرد. برای مثال در یک پروژه‌ی متاورسی خاص ممکن است بتوانید با قرار دادن عینک‌های مخصوص واقعیت مجازی وارد دنیای جدیدی شوید و مانند بازی‌های کامپیوتری در داخل آن به گشت ‌و گذار بپردازید. در این دنیا قادر خواهید بود مانند شبکه‌های اجتماعی با افراد دیگر ارتباط برقرار کنید، آنها را به لیست دوستان خود اضافه کنید یا با هم به گردش بروید.

اما یک لحظه به این فکر کنید که اگر چنین دنیای مجازی توسط شرکت‌های بزرگ و با همین فلسفه‌ی متمرکز فعلی که در آن شرکت‌هایی مثل متا و گوگل همه چیز را تحت کنترل خود دارند، ساخته و مدیریت شود چه اتفاق‌های بدی ممکن است بیفتد. مثلاً همین چند وقت پیش که شرکت فیس بوک از پروژه‌های متاورسی خود رونمایی کرد و اسم خود را نیز به متا تغییر داد را به خاطر بیاورید.

در متاورس شرکت فیس بوک اگر خبری از بلاک چین و مفاهیم وب ۳ نباشد، آن‌ها می‌توانند همانند اینستاگرام و فیس بوک تمام داده‌های کاربران را ثبت و ضبط کرده و از آن‌ها سوء استفاده‌ کنند. در چنین متاورس متمرکزی شرکت سازنده می‌تواند تنها چیزهایی که خودش می‌خواهد را برای شما نمایش دهد و همان ایرادات وب ۲ در آن تکرار خواهد شد.

اما در متاورس ایده‌آل تمام ویژگی‌های وب ۳ که در این مقاله به آن‌ها اشاره شد وجود خواهد داشت و بلاک چین زیر بنای تمام تعاملات خواهد بود. بنابراین وب ۳ و امکانات آن را می‌توان یکی از بخش‌های اصلی تشکیل دهنده‌ی متاورس در نظر گرفت. اما فراموش نکنید که ساخت یک متاورس بدون فناوری بلاک چین و وب ۳ هم امکان‌پذیر است و خیلی‌ها معتقدند متاورسی که فیس بوک از آن صحبت می‌کند، همین نوع از متاورس‌ خواهد بود.

از یک منظر دیگر می‌توان متاورس را همان اینترنت نسل بعد یا وب ۳ هم در نظر گرفت. به عنوان مثال پروژه‌ای مثل «دیسنترالند» (Decentraland) را در نظر بگیرید که یک پروژه‌ی متاورسی است. بدین ترتیب که در آن می‌توانید شخصیت دلخواه خود را ساخته و در یک شهر مجازی زندگی کنید، زمین و لباس بخرید و به مکان‌های دیدنی سر بزنید.

این که می‌گوییم متاورس همان وب نسل بعدی محسوب می‌شود به این دلیل است که شما در واقع از داخل مرورگر خود آدرس سایت دیسنترالند را وارد می‌کنید و از داخل همان مرورگر وارد یک محیط مجازی می‌شوید. درست مانند وب ۲ که در آن آدرس سایت دلخواه خود را در مرورگر وارد می‌کنید و سپس می‌توانید به مطالعه و تماشای محتوای آن بپردازید، در وب ۳ هم می‌توانید وارد دنیاهای مجازی شوید و به گشت ‌و گذار بپردازید.

فراموش نکنید که تمام سایت‌های وب ۳ لزوماً یک متاورس نیستند و هر متاورسی هم از وب ۳ و فناوری بلاک چین استفاده نمی‌کند. با این حال متاورسی که این روزها از آن صحبت می‌شود در ایده‌آل‌ترین حالت خود از مفاهیم وب ۳ و بلاک چین بهره خواهد برد.

چرا می‌گوییم ایده‌آل؟ چون برای نمونه در دیسنترالند که از بلاک چین و وب ۳ استفاده می‌کند هر زمین و لباسی که بخرید در قالب یک توکن غیرقابل‌تعویض تعریف می‌شود و مالکیت صددرصد آن در اختیار خودتان است. برای همین شرکت‌های بزرگ نمی‌توانند از دارایی‌ها و داده‌های شما سوءاستفاده کنند.

ویژگی های وب ۳

سخن پایانی

وب ۳ و مفاهیم پیرامون اینترنت نسل بعدی که در این مقاله به طور مفصل در مورد آن‌ها صحبت کردیم، مقوله‌ی مهمی است که هنوز نکات مبهم زیادی پیرامون آن وجود دارد. شکی نیست که نحوه‌ی به‌کارگیری وب ۳ در زمان حال خالی از ایراد نیست ولی در عین حال پتانسیل حل کردن بسیاری از مشکلات حال حاضر وب ۲ را در خود دارد.

اینکه آینده‌ی اینترنت به چه شکل رقم خواهد خورد و بحث‌های گفته شده بخشی از آن خواهد بود یا خیر هنوز مشخص نیست! ولی چیزی که باید به آن توجه داشت این است که وب ۳ توجه شرکت‌های بزرگ را به خود جلب کرده و ما هم‌ اکنون جزو اولین افرادی هستیم که در حال مطالعه و استفاده از آن هستیم. درست مانند اوایل دهه ۹۰ میلادی که هنوز درصد بسیار کمی از مردم از پتانسیل اینترنت آگاهی داشتند اما می‌بینیم که امروزه دیگر زندگی کردن بدون اینترنت عملاً غیرممکن شده است.

‫2 دیدگاه ها

  1. میشه یه کمک کنید و بگید دقیقا ارز های وب ۳ چیست و بهترین ارز ها کدوم هستند؟

    1. سلام محمود عزیز
      ارزهایی وب ۳ که محبوبیت بیشتری دارن پولکادات، هلیوم، اشن و فایل کوین هستن البته باز هم قبل از هر اقدامی به‌نظرم خوب تحقیق کنید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا