بانک مرکزی چین چیست؟ + آینده بانک مرکزی چین در اقتصاد دیجیتال

سیاست پولی خاص و متفاوت متعلق به کدام بانک مرکزی است؟ با اینکه اکثر بانک‌های مرکزی بر روی شاخص‌های کلانی چون تورم متمرکز هستند، ولی در این بین می‌توان نهادی را با اثرات دومینویی هم یافت! نهادی که هر تصمیم آن بازارهای مالی را زیر‌و‌رو می‌کند و اگر تحلیل‌گران و تریدرها پاییند سیگنال‌های آن نباشند، کلا مسیر سرمایه‌گذاری را اشتباه می‌روند، همان بانک مرکزی چین است. بهترین فرصت‌های معاملاتی فقط در اختیار افرادی قرار دارد که آن و آف قابلیت ریسک‌پذیری خود را با سیاست‌های همین نهاد تنظیم می‌کنند. جزئیات جنجالی از بانک مرکزی چین که قدرت اجرایی آن نظیر ندارد را در آکادمی حسینی فایننس کشف خواهید کرد.

آشنایی با بانک مرکزی چین

تصمیمات بانک مرکزی چین کاملا در راستای پوشش اهداف دولت و حزب کمونیست اتخاذ می‌گردد و همین امر، بر نقش ویژه آن تاکید دارد. در واقع، این نهاد به‌عنوان مهم‌ترین بازوی اجرایی سیاست اقتصادی دولت چین شناخته می‌شود و حوزه فعالیت‌های آن را می‌توان بسیار گسترده در نظر گرفت. در کنار اعتباربخشی به بخش‌های مختلف، اثرگذاری آن در سطح بین‌المللی نیز جای بحث دارد. در کل، عملکرد PBoC فراتر از نفوذ در اقتصاد خرد و کلان چین است و بازارهای مالی جهانی را نیز به تحرک درمی‌آورد.

وظایف بانک مرکزی چین

دامنه فعالیت‌های بانک مرکزی چین بسیار گسترده است و فراتر از کنترل حجم نقدینگی و تعیین نرخ بهره، ابعاد بسیار مهم‌تری را هم دربرمی‌گیرد. جلوگیری از بروز بحران‌های مالی و کنترل تورم در سایه اجرا و تعهد به وظایفی چون مدیریت ذخایر ارزی و تنظیم سیاست‌های اعتباری بانک ها امکان‌پذیر شده است. در واقع، نظارت دقیق و هدفمند بر عملکرد سیستم بانکی، یکی از مواردی است که باعث تمایز این بانک در زمینه اجرای مسئولیت‌های سنتی شده است.

مدیریت و تنظیم سیاست‌های ارزی هم در دسته مسئولیت‌های غیرسنتی بانک مرکزی چین قرار دارد. به‌ این‌ ترتیب، فرایند تبدیل یوان به سایر ارزها مستقیم تحت نظارت این نهاد انجام می‌شود. تدوین چارچوب‌های نظارتی برای بانک‌های تجاری و همچنین، اجرای پروژه‌های پول دیجیتال، از دیگر وظایف تعیین شده برای این بانک به شمار می‌آید. مجموع این وظایف در کنار یکدیگر، نه تنها بیانگر اثرات عمیق PBoC بر فضای اقتصادی چین هستند، بلکه چرخ اقتصاد جهانی را هم تحت تاثیر خود به جریان می‌اندازند.

ساختار مدیریتی بانک مرکزی چین چگونه است؟

ساختار مدیریتی بانک مرکزی چین از نوع سلسله مراتبی است که در طی سال‌های اخیر، انعطاف‌پذیری خوبی در خصوص سازگاری با فناوری‌های نوین از خود نشان داده است. در راس این ساختار، رئیس کل قرار دارد که توسط نخست وزیر انتخاب می‌شود و تایید شورای دولت را هم بدست آورده است.

شورای سیاست‌گذاری پولی، ادارات نظارتی منطقه‌ای و بخش تحقیقات اقتصادی و داده پردازی، سایر بخش‌های ساختار مدیریتی بانک مرکزی چین را تشکیل می‌دهند. از نظر حقوقی، تفاوت‌های قابل توجهی بین این بانک و سایر نهادها مشاهده می‌شود که ریشه در استقلال آن دارد. در واقع، تصمیمات مالی بر اساس اولویت‌های دولت و حزب کمونیست اتخاذ می‌گردد و بانک استقلال چندانی در این زمینه ندارد.

تفاوتCNY  و CNH

در بازار ارز جهانی، دو نماد برای یوان چین در نظر گرفته شده است که شامل CNY و CNH می‌شود. هر دو این نمادها واحد پول ملی چین به شمار می‌آیند، ولی از نظر ابعاد ساختاری و سیاست‌گذاری تفاوت‌های مهمی با یکدیگر دارند. ارز CNY یوان داخلی چین محسوب می‌شود که معاملات آن به بازار داخلی اختصاص یافته است و تحت نظارت شدید PBoC قرار دارد. دامنه نوسانات روزانه آن توسط دولت کنترل می‌شود و نقدشوندگی آن هم محدود به بانک‌های چینی است.

در نقطه مقابل، معاملات ارز CNH را داریم که در گستره بازارهای بین‌المللی اجرا می‌شود. بانک مرکزی چین کنترلی بر روی این ارز ندارد و نرخ آن همراه با نوسانات بازار تعیین می‌شود. از نظر نقدشوندگی، هیچگونه محدودیتی مشاهده نمی‌شود و در بازار جهانی به‌راحتی قابل معامله است. درک تفاوت‌های این دو نوع ارز برای معامله‌گران و تحلیل‌گران بازار فارکس امری ضروری محسوب می‌شود و می‌توان رفتار و دامنه نوسانات آنها را بهتر پیش‌بینی کرد.

تاثیر PBoC بر جفت ارز USD/CNH

جفت ارز USD/CNH به‌عنوان یکی از پرنوسان‌ترین نمادهای ارزی بازار فارکس، تحت تاثیر تصمیم‌گیری‌ها و اقدامات PBoC قرار می‌گیرد. در ظاهر، نرخ عرضه و تقاضا کنترل نوسانات این جفت ارز را برعهده دارد، ولی باز هم نمی‌توان از اثرات غیرمستقیم سیاست‌گذاری‌های بانک مرکزی چین بر روی آن صرف نظر کرد.

تنظیم نرخ یوان داخلی، تزریق یا جمع‌آوری نقدینگی، مداخلات ارزی غیرمستقیم و سیاست‌های اقتصادی کلان، از جمله مهم‌ترین مکانیسم‌های اثرگذاری PBoC بر جفت ارز USD/CNH هستند. به‌دنبال تنظیم نرخ CNY، شاهد شکل‌گیری انتظارات خاصی در بازار نسبت به ارز CNH هستیم که در نهایت، جهت حرکت جفت ارز را تحت تاثیر قرار می‌دهد. اقدامات مربوط به نقدینگی جزو سیاست‌های انبساطی یا انقباضی بازار پول چین به شمار می‌آید که با اثرگذاری بر روی نرخ بهره، مسیر ارزش گذاری CNH را تعیین می‌کند. خرید‌و‌فروش نرخ یوان از طریق بانک‌های تجاری مستقر در هنگ کنگ و اعمال اصطلاحات در سیستم بانکی هم از دیگر اقدامات مهم به شمار می‌آید که اطلاع از جزئیات آنها در کنار بررسی سایر سیاست‌های پولی، یک گام ضروری برای تحلیل روند تغییرات نرخ USD/CNH به شمار می‌آید.

مقایسه بانک مرکزی چین با فدرال رزرو آمریکا

بانک مرکزی چین و فدرال رزرو آمریکا با ساختارهای متفاوتی که دارند، خصوصیات جالبی را به نمایش می‌گذارند. در نگاه اول، ساختار متمرکز PBoC در مقابل بستر باز و مستقل فدرال رزرو آمریکا قرار می‌گیرد. اهداف، ابزارهای سیاست‌گذاری و سیاست ارزی، نقاط دیگری هستند که امکان مقایسه همه جانبه را فراهم می‌کنند. رشد اقتصادی و ثبات مالی در کنار استفاده از ابزارهایی چون نرخ بهره در راس اهداف بانک مرکزی چین قرار دارد، ولی کنترل تورم و اشتغال پایدار و به‌کارگیری ابزار عملیات بازار باز را می‌توان فقط در فدرال رزرو آمریکا یافت. از نظر سیاست ارزی که بانک واقعا از هر لحاظ مداخله‌گر است، ولی فدرال رزرو رویکرد آزادانه‌ای را انتخاب کرده است.

آینده بانک مرکزی چین در اقتصاد دیجیتال

بتک مرکزی چین به‌عنوان یکی از پیشتازان جهانی در تحولات دیجیتال نظام مالی، پروژه یوان دیجیتال (e-CNY) را در دست توسعه دارد. یوان دیجیتال، نخستین ارز دیجیتال ملی با پشتوانه رسمی به شمار می‌آید. علاوه‌بر این، زیرساخت هایی برای گسترش پرداخت‌های بی‌واسطه و استانداردسازی کیف پول های دیجیتال هم در دست اجرا قرار دارد. با در نظر گرفتن سه محوریت زیر، می‌توان نقش مهم PBoC را در آینده اقتصاد دیجیتال بیان کرد:

• تسریع جریان اطلاعات مالی و ارتقا سطح کنترل داخلی
• کاهش وابستگی به ارزهای خارجی (مثل دلار)
• تحکیم قدرت دولت در خصوص هدایت اقتصاد خرد و کلان

سخن پایانی

از بین اثرات مختلف بانک مرکزی چین بر اقتصاد جهان، پررنگ‌ترین رد آن در بازار کامودیتی دیده می‌شود. اگر سیاست‌های PBoC را به دو دسته انبساطی و انقباضی تقسیم کنیم، رشد قیمت انواع کامودیتی چون فلزات، نفت و شاخص‌های آسیایی را به دنبال اجرای سیاست‌های انبساطی خواهیم داشت. در حالت عکس که سیاست انقباضی به اجرا درمی‌آید، افت تقاضا برای مواد خام و کاهش قیمت امری طبیعی است.

سوالات متداول:

PBoC برای رشد و ثبات اقتصادی از چه ابزارهایی استفاده می‌کند؟

PBoC از ابزارهای مختلفی برای اشتغال‌زایی استفاده می‌کند تا در نهایت، نتیجه‌ای چون رشد و ثبات اقتصادی پدید آید. وام‌دهی به صنایع مختلف و کنترل اعتباری به جای افزایش نرخ بهره، دو نمونه از این ابزارها هستند. البته، تغییر در نرخ ذخیره قانونی بانک‌ها را هم باید به‌عنوان یکی دیگر از ابزارها در نظر داشت.

چگونه بانک مرکزی چین بر روی بازارهای مالی جهانی تاثیر می‌گذارد؟

تاثیرگذاری این نهاد بر بازارهای مالی جهانی بر اساس وظایف و سیاست‌گذاری‌های مشخصی انجام می شود. در واقع، مدیریت حجم بالایی از ذخایر ارزی در کنار سیاست‌گذاری‌های مربوط به آن منجر به حرکت به سمت بین‌المللی‌سازی یوان شده است و همین تصمیمات بر اثرگذاری مستقیم آن دلالت دارد.

چه انتقاداتی به عملکرد بانک مرکزی چین وارد شده است؟

عدم انتشار داده‌های شفاف و کامل اقتصادی و مداخله بیش‌از‌حد در بازار ارز، دو نمونه از انتقادات ارائه شده توسط تحلیل‌گران بین‌المللی هستند. علاوه‌بر این، ریسک بالای بدهی داخلی را هم می‌توان یکی دیگر از نقاط ضعف در نظر گرفت که به مداخله در تامین مالی پروژه‌ها ایجاد شده است.