آموزش بورس

خرید پله ای در بازار بورس چیست؟

سرمایه‌گذاری در بازار بورس می‌تواند به شکل مستقیم یا غیرمستقیم انجام شود. ما در این مقاله قصد داریم به شرح روش های معامله مستقیم در بورس بپردازیم و خرید پله‌ای در بورس را برای شما شرح دهیم. احتمالاً این اصطلاح را در بحث‌های فعالان بازار سرمایه شنیده‌اید که خرید سهام به‌ صورت «خرید پله‌ای»، امن‌تر است. در ادامه نکاتی کلیدی را برای خرید پله‌ای با هم بررسی می‌کنیم.

خرید پله ای چیست؟

درواقع خرید پله‌ای را می‌توان نوعی خرید مرحله به مرحله تجسم کرد، که روشی برای جبران و حتی جلوگیری از ضرر است.

در واقع خرید پله‌ای به زبانی ساده‌، به معنی خرید سهام به صورت چند مرحله‌‌ای، با فواصل زمانی مشخص، مناسب و همچنین در قیمت‌های متفاوت است. برخی اوقات، تعدادی از سرمایه‌گذاران بازار بورس، زمانی که احساس می‌کنند از پتانسیل رشد در یک سهم، اطلاعات کافی در اختیار دارند اما از وضعیت آن سهم در کوتاه‌ مدت، مطمئن نیستند، خرید‌های خود را به زمان‌های متفاوت و بخش‌های جداگانه تقسیم می‌کنند.

با استفاده از این روش در معاملات، در هر بار، فقط بخشی از سرمایه برای انجام فرایند سفارش وارد بازار می‌شود. به این شکل اگر تحلیل و تصمیم نهایی معامله‌گر اشتباه باشد، به این دلیل که تمام سرمایه‌اش وارد بازار نشده، ضرر زیادی را تجربه نخواهد کرد.

لازم به ذکر است که جبران ضرر با کاهش میزان ریسک تفاوت قابل توجهی دارد، زیرا در صورت عدم انجام صحیح خرید پله‌ای، ریسک معامله به میزان قابل توجهی، افزایش می‌یابد.

خرید پله ‌ای در صورت وجود افت قیمت (میانگین کم کردن)

»میانگین کم کردن» (Averaging down) شرایطی است که بعد از خرید یک سهم خاص، قیمت آن افت کرده و سرمایه‌گذار، به طور مجدد، آن سهم را در قیمت پایین‌تری خریداری می‌کند. نکته حائز اهمیت، این است که استرانژی میانگین کم کردن، باید بعد از تحلیل سهم و بر پایه‌ی روش‌های متفاوتی از جمله تحلیل‌های تکنیکال یا تحلیل فاندامنتال انجام شود و بدون داشتن یک تحلیل مورد قبول، نباید به این استراتژی عمل کرد.

مزایای کم کردن میانگین خرید به روش پله‌ ای

اصلی‌ترین نکته‌ی مثبت به هنگام کم کردن میانگین خرید با روش خرید پله‌ای، کاهش قابل توجه قیمت خرید برای سرمایه‌گذار است و اگر قیمت سهم بالا برود، به‌ خاطر وجود قیمت سربه‌سر کمتر، سرمایه‌گذار سریعتر به سود می‌رسد و به دلیل اینکه قیمت خرید او کمتر شده، میزان سود او نیز افزایش یافته است. این در حالی است که اگر میانگین خریدش را کم نمی‌کرد و قیمت بالاتر از قیمت خرید اولیه می‌رفت سود کمتری می‌کرد.

برای درک بهتر این موضوع، فرض کنید شخصی به میزان ۱۰۰۰۰ سهم از یک شرکت را با قیمت ۴۰۰ تومان خریداری کرده و حالا که قیمت به ۳۵۰ تومان رسیده، او مجدد ۱۰۰۰۰ سهم دیگر را هم خریداری می‌کند. با این کار میانگین خرید او به قیمت ۳۷۵ تومان می‌رسد:

۱۰,۰۰۰ برگه سهم ۴۰۰ تومانی = ۴,۰۰۰,۰۰۰ تومان ۱۰,۰۰۰ برگه سهم ۳۵۰ تومانی = ۳,۵۰۰,۰۰۰ تومان جمعاً  ۲۰۰۰۰ برگه سهم با جمع خرید ۷,۵۰۰,۰۰۰ تومان متوسط قیمت خرید هر برگه سهم = ۳۷۵ تومان

فرض اول: اگر قیمت سهام شرکت مورد نظر به قیمت ۳۹۰ تومان برسد، سرمایه‌گذار بعد از فروش سهم خود، ۳۰۰ هزار‌ تومان سود می‌کند.

فروش ۲۰۰۰۰ سهم با قیمت ۳۹۰ تومان = ۷,۸۰۰,۰۰۰ تومان جمع مبلغ خرید = ۷,۵۰۰,۰۰۰ تومان سود حاصل شده: ۳۰۰,۰۰۰ تومان

فرض دوم: حال اگر قیمت سهم مد نظر سرمایه‌گذار، به روند صعودی خودش ادامه دهد و به قیمت ۴۱۰ تومان برسد، سرمایه‌گذار با فروش آن سهم، ۷۰۰ هزار تومان سود می‌برد.

فروش ۲۰۰۰۰ سهم در قیمت ۴۱۰ تومان = ۸,۲۰۰,۰۰۰ تومان جمع مبلغ خرید = ۷,۵۰۰,۰۰۰ تومان سود حاصل شده: ۷۰۰,۰۰۰ تومان

اما درصورتی که، سرمایه‌گذار کاهش میانگین را با استفاده از روش ذکر شده انجام نمی‌داد، به جز اینکه در فرضیه‌ی اول، سودی نمی‌کرد، ارزش سهم مد نظر او، به میزان ۱۰ تومان، کمتر از زمانی می‌شد که آن سهم را خریداری کرده بود و در فرض دوم نیز سودی که به دست می‌آورد به مبلغ ۲۰۰,۰۰۰ تومان کاهش پیدا می‌کرد.

معایب کم کردن میانگین خرید به روش پله ای

میانگین کم کردن، با خرید دو برابر از همان سهم، وقتی کارآمد است که قیمت سهم در حال رشد ممتد باشد و در غیر این صورت، به‌ هیچ‌ وجه استراتژی خوبی نیست. مشکل اینجاست که بازار را نمی‌توان به راحتی پیش‌بینی کرد و اگر قیمت سهم کاهش پیدا کند، ضرری که سرمایه‌گذار متحمل می‌شود، به مراتب بیشتر خواهد شد.

به همین دلیل، سرمایه‌گذاران باید حواس جمع باشند و ریسک کم کردن میانگین قیمت را در نظر بگیرند. البته این کار در اکثر مواقع، پیچیده است و موضوع زمانی جدی‌تر می‌شود که بازار با یک روند نزولی و هیجانی مواجه شود.

یکی دیگر از موضوعات بسیار مهم در بازار بورس، حفظ توازن در سبد دارایی‌ها است‌، اما با کم کردن میانگین به روش پله‌ای، توازن سبد دارایی از بین می‌رود. مثلاً اگر شخصی تصمیم گرفته تا ۲۰ درصد از پرتفوی خود را به سهام‌های پر ریسک اختصاص دهد و باز هم از آن سهم بخرد، توازن سبد دارایی‌های او به هم می‌ریزد.

روش‌های کاربردی

تعدادی از بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاران دنیا مدتی طولانی از استراتژی کم کردن میانگین استفاده کرده‌اند. شاید سرمایه یک سرمایه‌گذار حد متوسط، کم باشد اما با رعایت کردن نکات کلیدی آن شخص می‌تواند با استفاده از روش پله‌ای به سود برسد.

نکته اول: نباید برای تمام سهام موجود در سبد دارایی، خرید پله‌ای را با هدف کم کردن میانگین انجام داد. میانگین کم کردن باید برای تعداد خاصی از سهام شرکت‌ها که پایه و پشتوانه‌ی قوی دارند، مورد استفاده قرار بگیرد.

این شرکت‌ها، در بازه زمانی چند ساله، اثبات کردند که دارای جایگاهی پر قدرت، جریان پولی مورد قبول و مدیریت مناسب هستند و قیمت سهم‌هایشان از رنج مشخصی کمتر نمی‌شود. شرکت‌هایی که ریسک ورشکستگی در آن‌ها بیشتر است، گزینه‌‌های مناسبی برای کم کردن میانگین نیستند.

نکته دوم: قبل از کم کردن میانگین خرید، سرمایه‌گذاران باید به شکل منظم وضعیت بنیادی شرکت را بررسی کنند تا تشخیص دهند که آیا این کاهش قیمت، موقتی است یا ناشی از یک تغییر بنیادی است؟ شاید کاهش قیمت در یک سهام، حاصل یک وضعیت هیجانی موقت باشد و هیچ‌گونه تغییر بنیادی در شرکت، اتفاق نیفتاده باشد و شاید هم برعکس، تغییری بنیادی در شرکت یا در صنعت مربوطه شروع شده و کاهش قیمت مدت‌دار و ممتد است.

نکته سوم: استراتژی کم کردن میانگین خرید، وقتی که ترس کاذب در بازار باعث کاهش ناگهانی قیمت سهم شده، برترین استراتژیی است که می‌توان مورد استفاده قرار داد. در چنین زمان‌هایی، سهم‌های باارزش را می‌شود با قیمتی پایین خرید کرد.
مسئله اینجاست که در چنین شرایطی، شرکتی را انتخاب کنید که جایگاهی پر قدرت داشته باشد، به میزانی که بعد از چنین هیجاناتی، حداقل به قیمت قبلی خود برگردد.

نظر سرمایه‌گذاران

نظرات متفاوتی در باب خرید پله‌ای سهام، بین سرمایه‌گذاران وجود دارد. طرفدار‌های این روش، اعتقاد دارند که کاهش میانگین خرید با استفاده از روش خرید پله‌ای، برای سرمایه‌گذاری روشی مفید است. اما مخالفان این روش معتقدند که این روش فقط به فاجعه و ضرری عظیم منجر می‌شود.

به طور کلی، طرفداران روش خرید پله‌ای دیدگاه بلند مدتی به سرمایه‌گذاری دارند و در تضاد با پروسه‌ی قیمت‌گذاری در سهم عمل می‌کنند. به عنوان مثال، فرض کنید سرمایه‌گذاری با دیدگاه بلند مدت سهام یک شرکت را خریداری کرده و اعتقاد دارد که چشم‌انداز شرکت مثبت و قابل قبول است. در صورتی که قیمت سهام این شرکت پایین بیاید، این سرمایه‌گذار تمایل دارد به این افت قیمت، به عنوان فرصتی برای خرید بیشتر نگاه کند و گاهی اوقات دیگران را به داشتن دیدگاه بدبینانه و منفی نسبت به آیندهی آن شرکت متهم می‌کند.

این سرمایه‌گذار‌ها اقدام خود را به شکل یک خرید تخفیف‌دار می‌بینند و اغلب می‌گویند اگر شما سهم را در قیمت ۴۰۰ تومان مناسب دیدید و آن را خریداری کردید، حال که قیمت به ۳۵۰ تومان رسیده باید خرسند باشید، زیرا مثل یک کالا، تخفیف خورده و می‌توانید مقدار بیشتری از آن را خریداری کنید.

اما در سمت دیگر، سرمایه‌گذارانی حضور دارند که دیدگاهشان کوتاه‌ مدت بوده و کاهش قیمت در سهم را به عنوان یک پتانسیل برای کاهش شارپی تلقی می‌کنند. این افراد اکثراً خرید سهمِ در حال افت را به چاقوی در حال افتادن تشبیه کرده و می‌گویند هیچوقت نباید چاقوی در حال سقوط را گرفت. این نوع از معامله‌گر‌ها برای توجیه تصمیم خود به اندیکاتورهای تکنیکال تکیه می‌کنند.

سخن پایانی

خرید پله‌ای به معنی خرید سهام به شکل مرحله‌ای است، تا ضرر معامله تا حد امکان کاهش یاید، اما اگر این روش به درستی انجام نشود، باعث افزایش میزان ضرر و همچنین بالا رفتن میزان ریسک می‌شود. نظرات بسیار متفاوتی در بین سرمایه‌گذاران در باب خرید پله‌ای و روش‌های مختلف آن وجود دارد. لازم به ذکر است که بسیاری از سرمایه‌گذاران مشهور همواره از این روش استفاده می‌کنند.

نوشته های مشابه

‫2 دیدگاه ها

  1. پله ای خریدن در بورس یکی از بهترین استراتژی های معاملاتی در بورس هست که باید قبل از هر چیز اونو بلد باشید

    1. سلام وقت شما بخیر
      بله دقیقا همینطوره این مفهوم از مهم‌ترین مفاهیم برای شرکت در بورس هست
      موفق باشید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا