الگوهای هارمونیک: آشنایی با الگوهای ABCD و سه محرکه

امروزه تحلیل تکنیکال در بین معامله‌گران و تحلیل‌گران از محبوبیت بسیاری برخوردار است و به همین منظور بسیاری از سرمایه‌گذاران از آن برای تحلیل بازارهای مالی استفاده می‌کنند. یکی از ابزارهای کاربردی در این حوزه، الگوهای هارمونیک هستند.

در واقع الگوهای هارمونیک از جمله الگوهای هندسی در تحلیل تکنیکال هستند که پیش‌بینی دقیقی از حرکت آینده بازار ارائه می‌دهند. این الگوها به دلیل اینکه از اعداد فیبوناچی برای تعیین دقیق نقاط عطف استفاده می‌کنند از اعتبار بالایی برخوردارند. ما در این مقاله به بررسی دو نوع از الگوهای هارمونیک از جمله الگوی ABCD و الگوی سه محرکه پرداخته‌ایم و نحوه شناسایی و انجام معاملات با استفاده از آن‌ها را به‌طور کامل شرح داده‌ایم.

معرفی الگوی ABCD

الگوی ABCD یکی از اساسی‌ترین و موثرترین الگوهای هارمونیک است که می‌توان آن را پایه و اساس سایر الگوهای هارمونیک دانست. این الگو از ترکیب سطوح فیبوناچی و حرکت هندسی قیمت ایجاد می‌شود و معامله‌گران می‌توانند با استفاده از آن تغییر روند قیمت را شناسایی کنند.

این الگو از ۴ نقطه تشکیل شده است که موج اول از نقطه A شروع شده و در نقطه B پایان می‌پذیرد. سپس روند قیمت از نقطه B تغییر کرده و در خلاف جهت موج اول حرکت می‌کند تا به نقطه C می‌رسد. بعد از آن از نقطه C به اندازه موج اول (AB) حرکت کرده و به نقطه D می‌رسد. در نهایت با توجه به صعودی یا نزولی بودن الگو، قیمت افزایش یا کاهش خواهد یافت.

به طور کلی، می‌توان گفت این الگو از دو گام با نام‌های AB و CD تشکیل شده است که معمولا اندازه یکسانی دارند و در یک راستا هستند. همچنین خط BC نشان‌دهنده موج اصلاحی است.

الگوی ABCD‌ صعودی

الگوی صعودی ABCD با یک حرکت نزولی از نقطه A شروع شده و به دنبال آن تا نقطه B‌ ادامه می‌یابد. در نقطه B قیمت، تغییر روند داده و تا نقطه C صعود می‌کند. این نکته را در نظر داشته باشید که قیمت در نقطه C بر روی نسبت فیبوناچی ۰.۶۱۸ تا ۰.۷۸۶ خط AB قرار دارد.

در حرکت بعدی، قیمت یک روند رو به پایین خواهد داشت که از نقطه C شروع شده و در نقطه D که روی نسبت فیبوناچی ۱.۲۷۲ تا ۱.۶۱۸ خط BC قرار دارد، به پایان می‌رسد. در واقع الگو در نقطه D تکمیل می‌شود و این نقطه محل شروع یک روند صعودی خواهد بود، در نتیجه معامله‌گران می‌توانند بعد از تشخیص الگوی ABCD صعودی با ارسال سفارش خرید در نقطه D وارد پوزیشن معاملاتی ‌شوند.

الگوی ABCD نزولی

این الگو به‌وسیله یک حرکت صعودی از نقطه A تا B شروع شده که در نقطه B تغییر جهت داده و تا نقطه C ادامه می‌یابد. لازم به ذکر است، قیمت در نقطه C بر روی نسبت فیبوناچی ۰.۶۱۸ تا ۰.۷۸۶ خط AB قرار دارد. آخرین حرکت قیمت در این الگوی حرکت صعودی از نقطه C تا نقطه D است که در اینجا نقطه D روی نسبت فیبوناچی ۱.۲۷۲ تا ۱.۶۱۸ خط BC قرار دارد. همانطور که در تصویر مشاهده می‌کنید روند حرکت قیمت بعد از تکمیل الگو در نقطه D رو به پایین خواهد بود.

حد ضرر الگوی ABCD نزولی و صعودی را می‌توان کمی پایین‌تر از نقطه D در نظر گرفت. در واقع پس از کاهش قیمت از نقطه C تا نقطه D در صورتی که قیمت سطح حمایت خود را رد کند، حد ضرر فعال شده و برای جلوگیری بیشتر از ضرر باید معامله‌گران وارد پوزیشن فروش شوند.

رابطه الگوی AB=CD با اندیکاتور فیبوناچی

بهتر است پیش از اینکه از الگوهای هارمونیک در معاملاتتان استفاده کنید، با ابزارهای متنوع فیبوناچی از جمله فیبوناچی اصلاحی، اکسپنشن و اکستنشن به خوبی آشنا شوید تا بتوانید این الگوها را درک کنید. پیش از این در مقاله «آشنایی با ابزارهای فیبوناچی و کاربردشان در تحلیل تکنیکال» در مورد انواع ابزارهای فیبوناچی و کاربرد آن‌ها صحبت کردیم.

در سیستم معاملاتی الگوهای هارمونیک به شناسایی نقاطی می‌پردازیم که احتمال بازگشت قیمت به آن‌ها بسیار زیاد است. به این نواحی «ناحیه بازگشت قیمت» (Potential Reversal Zone) می‌گویند. این مناطق زمانی شکل می‌گیرند که دو یا چند سطح از فیبوناچی نسبت به آن واکنش نشان دهند و این همان جایی است که قیمت روند معکوس خود را از آنجا آغاز می‌کند.

الگوهای هارمونیک از چهار نقطه اصلی تشکیل شده‌اند که آن‌ها را با A,B,C,D مشخص می‌کنند. معامله‌گران نقطه ورود به معامله خود را در ناحیه PRZ مشخص می‌کنند که در بسیاری موارد آن را با نقطه D نشان می‌دهند. البته لازم به ذکر است که پیش از ورود به معامله باید حد ضرر و مدیریت سرمایه را نیز در نظر بگیرید.

برای انجام معاملات خود بر اساس الگوهای هارمونیک، ابتدا باید سطوح فیبوناچی را رسم کنید و ببینید که کدام سطوح، بیشتر از همه نوسانات قابل توجه را نشان می‌دهند.

به عکس زیر توجه کنید؛ ناحیه PRZ که در آن چند سطح فیبوناچی نسبت به آن واکنش نشان داده‌اند، نمایش داده شده است.

بعد از اینکه PRZ مشخص شد، باید الگوی مورد نظر را پیدا کنید.

نحوه معامله با الگوی AB=CD

می‌توانید از یک الگوی صعودی (up-trending) برای قرار دادن سفارش فروش استفاده کنید. همان روش را در یک الگوی نزولی (down-trending) برای گذاشتن معامله خرید، پیاده کنید.

نقطه ورود (Entry)

پس از اینکه توانستید الگو را به درستی تشخیص دهید،‌ باید نقطه D را مشخص کنید و در این نقطه به دنبال فرصت‌های معاملاتی بگردید.

حد ضرر (Stop Loss)

حد ضرر (Stop Loss) معامله خود را چند پیپ بالاتر از نقطه D در نظر بگیرید؛ زیرا در صورتی که خط CD فراتر برود، احتمالا در همین جهت به حرکت خود ادامه خواهد داد.

حد سود (Take Profit)

یکی از راه‌های تعیین حد سود برای معاملات، اعمال اندیکاتور فیبوناچی اصلاحی بر روی نمودار است. البته توجه داشته باشید در صورتی می‌توانید از این ابزار برای الگو AB=CD استفاده کنید که الگو با ظاهر شدن نقطه D کامل شده باشد.

در این حالت،‌ می‌توانید سطوح ۳۸.۲، ۵۰ و ۶۱.۸ درصد فیبو را به عنوان حد سود در نظر بگیرید. اگر مطمئن نیستید که کدام سطح را حد سود قرار دهید، بهتر است سطح ۶۱.۸ درصد را انتخاب کنید، اما به عکس‌العمل قیمت در این محدوده توجه کنید.

در صورتی که قیمت نشان دهد سعی دارد از هریک از آن‌ها عبور کند، می‌توانید معامله خود را در سطحی پایین‌تر پایان دهید و زودتر به سود برسید.

معرفی الگوی سه محرکه

الگوی «سه محرکه» (Three Drive) مشابه به الگوی هارمونیک ABCD‌ است با این تفاوت که سه گام و دو خط اصلاحی دارد. الگوی تری درایو از جمله الگوهای هارمونیک است که به راحتی بر روی نمودار قیمت قابل تشخیص بوده و همانند سایر الگوها به دو صورت صعودی یا نزولی بر روی نمودار قیمت ظاهر می‌شود.

در واقع این الگو در یک روند صعودی دارای سه قله و در روند نزولی دارای سه کف رو به پایین است که معامله‌گران برای اندازه‌گیری دقیق این الگو نیاز به نسبت‌های فیبوناچی دارند. این نسبت‌ها در الگوی سه محرکه به صورت زیر است:

• نقطه A باید ۶۱.۸٪ از حرکت اصلاحی محرک ۱ باشد.
• نقطه B باید ۶۱.۸٪ از حرکت اصلاحی محرک ۲ باشد.
• محرک ۲ باید ۱.۲۷۲ گسترش از سطح اصلاحی A باشد.
• محرک ۳ باید ۱.۲۷۲ گسترش از سطح اصلاحی B باشد.

یکی از نکات مهم در پیدا کردن الگوی سه محرکه بر روی نمودار این است که باید به لحاظ زمانی و ظاهری یک تقارن مشخص در نمودار وجود داشته باشد، یعنی زمان تکمیل درایو ۲ برابر با زمان تکمیل درایو ۳ باشد. همچنین باید زمان تکمیل اصلاحات A و B‌ با یکدیگر برابر باشد. در صورتی که این تقارن وجود نداشته باشد، الگوی تری درایو معتبر نیست.

برای انجام معاملات با استفاده از الگوی هارمونیک سه درایو می‌توانید همانند الگوی هارمونیک ABCD عمل کنید. برای انجام اینکار باید پس از پیدا کردن الگو از روی نمودار قیمت، منتظر ایجاد و تکمیل درایو ۳ باشید تا بازار حرکت برگشتی خود را آغاز نماید. در صورتی که قیمت به سطح حمایت برسد و الگوی سه محرکه نیز شکل گرفته باشد می‌توانید وارد پوزیشن خرید شوید. همچنین اگر قیمت به سطح مقاومت برسد و الگوی سه محرکه نیز تکمیل شده باشد، در این حالت می‌توانید با بررسی سایر سیگنال‌ها پوزیشن فروش باز کنید.

نکته مهم دیگری که در الگوهای سه محرکه وجود دارد این است که دقت کنید تا گپ یا شکاف قیمتی در الگو وجود نداشته باشد، زیرا در این صورت الگوی تری درایو نامعتبر می‌شود.

سخن پایانی

همانطور که گفتیم الگوهای هارمونیک از ترکیب سطوح فیبوناچی و حرکت هندسی قیمت ایجاد می‌شود و از جمله استراتژی‌های معاملاتی تحلیل‌گران در بازارهای مالی است.

الگوی تری درایو و الگوی ABCD از جمله الگوهای هارمونیک هستند که معامله‌گران می‌توانند با تشخیص درست و به موقع این الگو بر روی نمودار قیمت، زمان ورود و خروج از بازارهای مالی را بدرستی شناسایی کرده و از طریق آن، سودهای قابل توجهی کسب نمایند. این الگوها نیز همانند سایر الگوهای تحلیل تکنیکال با محدودیت‌هایی همراه هستند، بنابراین کارایی و فراگیری آن‌ها زمانی افزایش می‌یابد که همزمان با سایر ابزارهای تحلیل تکنیکال مورد استفاده قرار بگیرند.