ارزش اسمی سهام چیست؟ صفر تا صد ارزش اسمی به زبان ساده
ارزش هر سهم در بازار بورس براساس نحوه ارزیابی آن به چند دسته تقسیم میشود که برخی از آنها براساس عرضه و تقاضا و برخی با استفاده از فرمولهای خاص به دست میآید. در این بین ارزش اسمی سهام برخلاف دیگر انواع خود یک مقدار ثابت است که تغییر نمیکند. در حقیقت ارزش سهام بورسی به طور کلی به چهار روش ارزشگذاری میشود که عبارتند از: ارزش اسمی، ارزش بازاری، ارزش دفتری و ارزش ذاتی. در آکادمی حسینی فایننس قبلا در مورد ارزش ذاتی و ارزش دفتری مقالات تخصصی و جداگانهای را منتشر کردهایم و امروز میخواهیم در مورد ارزش اسمی صحبت کنیم. بنابراین اگر میخواهید یک بار برای همیشه و با زبانی ساده مفهوم ارزش اسمی سهام را درک کنید و بدانید که چه تفاوتی بین ارزش اسمی و سایر روشهای ارزشگذاری سهام وجود دارد، به هیچوجه این مقاله را از دست ندهید.
ارزش اسمی سهام چیست؟
ارزش اسمی سهام نشاندهنده ارزش صوری هر برگ سهم است که در زمان تاسیس شرکت و انتشار سهام تعیین میشود. مقدار آن در ایران برابر ۱۰۰۰ ریال یا ۱۰۰ تومان است. ارزش اسمی سهام یا Face Value در هنگام تاسیس و انتشار سهام برای هر ورقه سهم عادی تعیین میشود و نشاندهنده ارزش صوری یک برگه سهم است. ارزش اسمی سهام یک عدد ثابت و توافقشده است که در هر کشور مقدار آن فرق میکند. در ایران مقدار ارزش اسمی سهام معادل ۱۰۰۰ ریال یا ۱۰۰ تومان در نظر گرفته میشود و اگر به نمونههایی از یک برگه سهام نگاه کنید خواهید دید که ارزش اسمی هر ورقه معادل ۱۰۰۰ ریال نوشته شده است. در مورد کشورهای دیگر نیز باید بگوییم که سهام معمولا ارزش اسمی ندارند یا اگر هم داشته باشند مقدار آن بسیار کم و در حد ۱ سنت است.
نکته مهمی که در مورد ارزش اسمی سهام وجود دارد این است که مقدار آن تفاوت قابل توجهی نسبت به ارزش بازاری آن دارد. در حقیقت اگر قیمت روز یک سهم را در بازار آزاد با ارزش اسمی آن مقایسه کنیم، متوجه خواهیم که فاصله آنها معمولا بسیار زیاد است. همچنین باید به این نکته هم اشاره کنیم که ارزش اسمی اوراق قرضه با ارزش اسمی سهام متفاوت است. حتی در زبان انگلیسی برای اشاره به آنها از واژههای متفاوتی استفاده میشود. دانستن ارزش اسمی اوراق قرضه از آنجایی حائز اهمیت است که ارزش سررسید و ارزش دلاری بهرههای پرداختی براساس آن محاسبه میشود.
مقایسه ارزش اسمی با سایر انواع ارزش سهام
ارزش اسمی سهام تنها یکی از روشهای نمایش ارزش هر برگ سهم در بورس است که تفاوتهای زیادی با ارزش بازاری، ارزش ذاتی و ارزش دفتری دارد. زمانی که یک سرمایهگذار با هدف خرید سهام شرکتهای مختلف وارد بازار بورس میشود، گزینههای زیادی را پیش روی خود میبیند. همانطور که در جریان هستید، در بازار بورس سهام شرکتهای مختلف از صنایع متفاوت عرضه شده است که هر کدام بازدهیهای مختص خود را دارند. بنابراین پیدا کردن سهام شرکتی که بتواند در کوتاه مدت یا بلند مدت برای سرمایهگذار سودآوری داشته باشد، از اهمیت فوقالعادهای برخوردار است. بنابراین باید راهی وجود داشته باشد که بتوانیم سهام شرکتهای بورسی را ارزیابی کنیم و ببینیم که کدام یک در شرایط فعلی گزینه بهتری برای سرمایهگذاری هستند. یکی از این راهها توجه به ارزش هر واحد از سهم است که به چهار روش میتوان آن را اندازهگیری کرد.
مقایسه ارزش اسمی با ارزش بازاری
قیمتی که سرمایهگذاران در بازار آزاد، سهام یک شرکت را خرید و فروش میکنند، ارزش بازار یا ارزش بازاری آن سهم نامیده میشود. این عدد براساس مفهوم عرضه و تقاضا تعیین میشود و برای همین مدام در حال تغییر است. این در حالی است که گفتیم ارزش اسمی سهام یک مقدار ثابت و توافقشده است که تغییر نمیکند. از طرف دیگر، ارزش اسمی سهام در زمان تاسیس و انتشار سهام در اساسنامه درج میشود اما ارزش بازاری بعد از عرضه سهام در بازار و با ورود خریداران و فروشندگان تعیین میشود. مقدار ارزش اسمی سهام معمولا تفاوت قابلتوجهی نسبت به ارزش بازاری آن دارد.
مقایسه ارزش اسمی با ارزش دفتری
شکل دیگر نشان دادن ارزش سهام در بورس استفاده از ارزش دفتری است که از تقسیم حقوق صاحبان سهام بر تعداد کل سهام به دست میآید. از آنجایی که در محاسبه ارزش دفتری از آمار و ارقامی که در دفاتر حسابداری شرکتها استفاده میشود، در نامگذاری آن واژه «دفتر» به کار رفته است. ارزش دفتری برخلاف ارزش اسمی سهام که یک مقدار ثابت است، با استفاده از یک فرمول به دست میآید و برای سهام هر شرکت متفاوت است. در حقیقت برای محاسبه ارزش دفتری تنها کافی است ابتدا میزان بدهیهای یک شرکت را از میزان داراییهای آن کم کنیم و سپس عدد به دست آمده را در کنار تعداد سهام غیرقابلمعامله بر تعداد کل سهام شرکت تقسیم کنیم. بنابراین مقدار ارزش دفتری نیز تفاوت قابلتوجهی با ارزش اسمی سهام دارد و برای محاسبه آن باید طبق یک فرمول خاص عمل کرد.
مقایسه ارزش اسمی با ارزش ذاتی
ارزش ذاتی یکی دیگر از روشهای ارزیابی سهام یک شرکت است که ارزش واقعی آن را نشان میدهد. برای محاسبه ارزش ذاتی سهام تمام ابعاد شرکت از جمله صورتهای مالی، داراییهای مشهود و داراییهای نامشهود در نظر گرفته میشود. اگر بخواهیم مقایسه ارزش اسمی با ارزش ذاتی را داشته باشیم باید بگوییم که ارزش اسمی سهام در زمان انتشار سهم و تاسیس شرکت تعیین میشود. این در حالی است که برای محاسبه ارزش ذاتی باید از روشها و فرمولهای خاصی استفاده کرد که یکی از شناختهشدهترین آنها استفاده از روش «گوردون» (Gordon) است.
مهمترین کاربرد ارزش ذاتی در این است که با مقایسه آن با قیمت بازار یک سهم میتوان فهمید که آیا سهام مورد نظر در حال حاضر و با قیمت فعلی ارزش خرید دارد یا خیر. اگر بعد از محاسبه ارزش ذاتی متوجه شویم که عدد به دست آمده از ارزش بازاری فعلی سهام بیشتر است، احتمال اینکه در آینده قیمت بازار به سمت ارزش ذاتی حرکت کند، بیشتر خواهد بود. در این صورت میتوان با خرید سهام در قیمت فعلی از افزایش قیمت آن در آینده به سود رسید.
سخن پایانی
ارزش اسمی سهام یکی از روشهای نمایش ارزش هر سهم در بازار بورس و اوراق بهادار است که در زمان تاسیس شرکت و عرضه سهام تعیین میشود. مقدار ارزش اسمی در هر کشور متفاوت است و معمولا مقدار کمی در نظر گرفته میشود. برای مثال در کشورهای خارجی این مقدار ۱ سنت و در کشور ایران ۱۰۰۰ ریال یا ۱۰۰ تومان است. ارزش اسمی سهام در حقیقت ارزش صوری هر برگه سهم را نشان میدهد و تفاوت زیادی با قیمت بازار آن سهم دارد. از طرف دیگر، ارزش اسمی سهام تنها یکی از چهار روش ارزشگذاری سهام در بورس است که در کنار ارزش بازاری، ارزش دفتری و ارزش ذاتی قرار میگیرد.