ارز دیجیتال چیست؟ هر آنچه که باید درباره کریپتو کارنسی بدانید!
حتما تا به حال متوجه شدهاید که رشد، توسعه و ترویج ارزهای دیجیتال در جوامع جهانی روز به روز در حال افزایش است. شرایط به نحوی پیش رفته که هیچ یک از سرمایهگذاران بزرگ و مطرح نمیتوانند فرصت بزرگی که ارزهای دیجیتال برای عموم مردم جهان فراهم کرده را نادیده بگیرند. شاید مفهوم و کاربرد اصلی کریپتوکارنسیها که در فارسی اصطلاحا ارز دیجیتال یا رمز ارز نامیده میشود، برای شما سخت و پیچیده به نظر برسد. اما مطمئن باشید با مطالعه و تحقیق بیشتر به درک درستی از دنیای نوین ارزهای دیجیتال خواهید رسید.
در این مقاله به تمام مطالب کاربردی که برای شناخت ارزهای دیجیتال لازم است، پرداختیم. پس با ما همراه باشید. اگر میخواهید همهچیز را در رابطه با ارزهای دیجیتال یادبگیرید ولی اگر علاقه به آموزش ویدیویی دارید، دوره جامع ارزهای دیجیتال را از دست ندهید.
ارز دیجیتال چیست؟
ارز دیجیتال که عموما با عنوانهای رمز ارز یا «کریپتوکارنسی» (Cryptocurrency) نیز شناخته میشود، طی سالهای اخیر توجه بسیاری از مردم جهان را به خود جلب کرده است. به غیر از بیت کوین هزاران رمز ارز دیگر نیز وجود دارند که هر کدام برای رفع کاستیهای ارزهای قبلی و با هدف خاصی به وجود آمدهاند.
طبق گفته کارشناسان رمز ارزها، یک نوع دارایی دیجیتال محسوب میشوند. اما کدام ویژگی و کاربرد ارزهای دیجیتال باعث شده تا شاهد افزایش روز افزون تعداد سرمایهگذاران این بازار باشیم؟
دلیل پیدایش ارزهای دیجیتال
همانطور که میدانید در سیستم کنونی جهان قدرت و اختیار مردم عموما در دست دولت، رهبران و سیاستمداران کشورها قرار دارد. در این بین برخی از رهبران خواستار سواستفاده از قدرت، جایگاه و تسلط خود نسبت به سایر افراد جامعه هستند. پیادهسازی سیاستهای کثیف و خودخواهانه این قبیل افراد شرایط بسیار سخت و ناعادلانهای را برای مردم عادی جامعه به وجود آورده است. بسیاری از کارشناسان حوزه مالی معتقدند که رمز ارزها برای رفع مشکلاتی از قبیل فقر، بیعدالتی، بهبود و ارتقاء عملکرد سیستم مالی جهان، ایجاد فرصتهای یکسان برای تمام افراد به وجود آمدهاند.
ویژگی تمرکززدایی ارزهای دیجیتال
طراحی هوشمندانه و غیر متمرکز ارزهای دیجیتال باعث شده تا افراد زیادی در سراسر جهان دید مثبت و خوشبینانهای به آینده بشریت داشته باشند. طبق بررسیهای صورتگرفته، رمز ارزها در آیندهای نه چندان دور جایگزین کارتهای اعتباری و پولهای کاغذی خواهند شد. همین موضوع به تنهایی نشانگر قابلیت فوقالعاده بالای رمز ارزها است. حتی امروزه در برخی از نقاط جهان فرایند دریافت و پرداخت با استفاده از تکنولوژی و خدمات نوین کریپتوکارنسیها انجام میشود.
حال در این بین افراد و کارشناسانی هستند که قابلیت ارزهای دیجیتال را بسیار بیشتر از یک سیستم دریافت و پرداخت میدانند. در واقع آنها معتقدند که با خرید و نگهداری یا اصطلاحا هولد کردن رمز ارزها در یک بازه زمانی طولانی، میتوان ارزش سرمایه اولیه را چندین برابر افزایش داد. به بیان سادهتر، کارشناسان با در نظر گرفتن روند پیشرفت ارزهای دیجیتال طی سالهای اخیر و تحلیل شرایط کنونی جوامع به این نتیجه رسیدند که کریپتوکارنسیها میتوانند گزینههای بسیار خوبی برای سرمایهگذاری بلند مدت باشند.
در حال حاضر هزاران کریپتوکارنسی در بازار رمز ارزها خرید و فروش میشود. برای مثال میتوان به اولین ارز دیجیتال شناخته شده یعنی همان بیت کوین که در سال ۲۰۰۹ ایجاد شد، اشاره کرد.
البته ناگفته نماند که گستردگی و پیشرفت بازار رمز ارزها به مرور زمان موجب محبوبیت و شناخته شدن سایر ارزهای دیجیتال از قبیل اتریوم، ریپل، بیت کوین کش و… هم شد. در حقیقت بسته به نحوه ساخته شدن و هدف، ارزهای دیجیتال انواع مختلفی دارند که برای دیدن تفاوت آنها میتوانید به مقاله «انواع ارز دیجیتال» مراجعه کنید.
کاربرد ارزهای دیجیتال
حالا برای درک بهتر مفهوم و کاربرد ارزهای دیجیتال کافیست زمانی را در نظر بگیرید که قصد دارید خرید اینترنتی انجام دهید یا مبلغی را به حساب کسی واریز کنید. همانطور که میدانید در دنیای امروز تمام امور مالی تحت کنترل و نظارت سیستمهای بانکی دولت به انجام میرسند.
در نتیجه تمام اطلاعات شخصی افراد توسط یک نهاد و سازمان دولتی مدیریت و کنترل میشوند. در حالت عادی تراکنش و خرید شما با موفقیت انجام خواهد شد. اما احتمالات دیگری هم وجود دارد برای مثال ممکن است درگاه بانک مشکل سیستمی یا فنی پیدا کند. در برخی از موارد اطلاعات شخصی کاربران طی حملات سایبری به شبکههای بانکی مورد سوء استفاده قرار گرفتند.
علاوه بر مواردی که گفته شد بانکها سقف برداشت برای کاربران خود تعیین میکنند، حتی محدودیتهای اعمالشده باعث میشود که در ساعات مشخصی از شبانه روز، قادر به انجام تراکنشهای خود باشید. با این حساب، سیستمهای بانکی دیگر نمیتوانند در دنیای تکنولوژی امروز همانند سابق پاسخگوی تمام نیازهای مالی مردم باشند. اما میتوان ارزهای دیجیتال را به عنوان یک جایگزین مناسب و آینده سیستم مالی جهان در نظر گرفت.
در این ساختار کنترل و اختیار تمام تراکنشها بر عهده خود کاربران است، بدین صورت که تمام تبادلات مالی در بستر شبکه همتابههمتا و مستقیما بین دو فرد به ثبت میرسند. نکتهی قابل توجه دیگر اینکه حذف واسطهها یا همان شخص ثالث، هزینه کارمزد را به حداقل میزان ممکن کاهش داده است.
به طور کلی هر یک از پروژههای ارز دیجیتال خواستار پیادهسازی اهداف خاصی که در نهایت منجر به بهبود عملکرد سیستم مالی جهان میشود، هستند. پس اهداف هر پروژه متفاوت است برای مثال برخی از رمز ارزها برای مبادلات روزانه مورد استفاده قرار میگیرند، در حالی که تعدادی از آنها به منظور تسریع و تسهیل مبادلات برون مرزی طراحی شدند.
مزایا و معایب استفاده از ارزهای دیجیتال
ارزهای دیجیتال مانند بیتکوین و اتریوم، بهدلیل ماهیت غیرمتمرکز و شفاف خود، انقلابی در نظام مالی جهان ایجاد کردهاند. این فناوری جدید مزایایی چون سرعت بالا در انتقال پول، کارمزد پایین، امنیت و حذف واسطهها را برای کاربران به همراه دارد و امکان انجام تراکنشهای جهانی بدون محدودیت جغرافیایی را فراهم میکند. با این حال، دنیای رمزارزها خالی از چالش نیست؛ نوسانات شدید قیمت، نبود قوانین شفاف در بسیاری از کشورها و خطر از دست دادن دارایی در صورت اشتباه در مدیریت کلید خصوصی از مهمترین معایب آن به شمار میروند. شناخت این مزایا و معایب به کاربران کمک میکند تا با آگاهی کامل وارد بازار ارزهای دیجیتال شوند و با استفاده از ابزارهای امن مانند کیف پولهای سختافزاری از داراییهای خود بهخوبی محافظت کنند.
مزایای ارز دیجیتال
-
غیرمتمرکز و مستقل از دولتها: هیچ نهاد یا بانکی نمیتواند دارایی شما را مسدود یا کنترل کند.
-
کارمزد پایین و انتقال سریع بینالمللی: ارسال پول در سراسر جهان بدون واسطه و با هزینه اندک امکانپذیر است.
-
امنیت بالا و شفافیت: تمام تراکنشها روی بلاکچین ثبت میشوند و قابل تغییر نیستند.
-
فرصتهای سرمایهگذاری: بسیاری از رمزارزها در طول زمان رشد قیمتی چشمگیری داشتهاند.
-
دسترسی آسان: تنها با داشتن یک کیف پول دیجیتال، میتوانید دارایی خود را در هر نقطه از دنیا مدیریت کنید.
معایب ارز دیجیتال
-
نوسانات شدید قیمتی: قیمت رمزارزها ممکن است در مدت کوتاه بالا یا پایین شود.
-
نبود قوانین مشخص در برخی کشورها: نبود چارچوب قانونی ممکن است ریسک سرمایهگذاری را افزایش دهد.
-
احتمال از دست دادن دارایی در صورت گم شدن کلید خصوصی: در صورت از بین رفتن کلید خصوصی، هیچ راهی برای بازیابی دارایی وجود ندارد.
-
کلاهبرداری و پروژههای جعلی: کاربران باید در انتخاب صرافیها و توکنها دقت کنند.
-
نیاز به دانش فنی: ورود به دنیای رمزارزها بدون آموزش ممکن است باعث ضرر شود.
نگهداری و مبادله ارز دیجیتال
رمز ارزها کاملا دیجیتالی هستند و هیچ نسخه فیزیکی از آنها ساخته نشده است. شما به راحتی میتوانید از طریق بهترین صرافیهای ایرانی، خارجی و بینالمللی ارزهای دیجیتال مورد نظر خودتان را خریداری کنید.
نکته قابل توجه دیگر اینکه شما برای حفظ امنیت و نگهداری رمز ارزهای خود به یک کیف پول ارز دیجیتال، خواه کیف پول نرمافزاری، کیف پول سخت افزاری یا کاغذی نیاز دارید. هر یک از این کیف پولها ویژگی و قابلیتهای منحصربهفرد خودشان را دارند.
پس لازم است قبل از انتخاب کیف پول تمام اطلاعات مربوط به هر یک از آنها را با دقت بررسی کنید تا در نهایت بتوانید بهترین گزینه را متناسب با نیازهای شخصی خودتان برگزینید. اگر در رابطه با کیف پولهای دیجیتال چیزی نمیدانید به مقاله جالب «کیف پول دیجیتال چیست کیف پول مناسب من کدام است» سری بزنید.
سیستم امنیتی ارزهای دیجیتال
همانطور که گفته شد ارزهای دیجیتال توسط هیچ سازمان و نهاد مشخصی مدیریت و کنترل نمیشوند، بسیاری از افراد به همین دلیل نمیتوانند به سیستم امنیتی بهکاررفته در شبکه رمز ارزها اطمینان داشته باشند.
در حقیقت ساتوشی ناکاموتو که به عنوان سازنده بیت کوین شناخته میشود، اولینبار با بهکارگیری هوشمندانه و خلاقانه تکنولوژی بلاک چین توانست امنیت لازم برای تراکنشهای شبکه را فراهم کند. اما این تکنولوژی دقیقا به چه صورت طراحی شده و چگونه عمل میکند؟
بسیاری از کارشناسان بلاک چین را به یک پایگاه داده تشبیه میکنند که تمام اطلاعات مربوط به هر تراکنش، بهصورت خودکار در آن ثبت و ذخیره میشود. جالب است بدانید که اطلاعات ذخیرهشده در شبکه بلاک چین بین تمام کاربران به اشتراک گذاشته میشوند. سازندگان این تکنولوژی با بهکارگیری هوشمندانه علم رمزنگاری که اصطلاحا «کریپتوگرافی» (Cryptography) هم نامیده میشود، احتمال بروز مشکلاتی مانند حملات سایبری، حذف و دستکاری اطلاعات ثبت شده در شبکه را به صفر رساندهاند.
شاید این سوال ذهن شما را درگیر کرده باشد که کدام ویژگی و زیرساخت بهکاررفته در بلاک چین چنین تحولی را در جوامع جهانی به وجود آورده است؟
تمرکز زدایی که در بخش قبل هم به آن اشاره کردیم در بستر «شبکه همتا به همتای بلاک چین» (peer-to-peer network) به اجرا در آمده است. بدین صورت که افراد به صورت مستقیم و بدون نیاز به حضور شخص ثالث به تعامل با یکدیگر میپردازند. تمام اطلاعات ثبت شده در این شبکه، رمزگذاریشده و ایمن هستند. در حقیقت بلاک چین برای تقویت سیستم امنیتی از دو کلید خصوصی و عمومی استفاده میکند.
کلید عمومی کاربردی مشابه با شماره کارت حسابهای بانکی دارد. به بیان سادهتر سایر افراد برای واریز رمز ارز به حساب کاربری شما از کلید عمومی استفاده میکنند. اما کلید خصوصی مانند رمز دوم کارتهای بانکی برای دسترسی به دارایی دیجیتالی موجود در حساب افراد مورد استفاده قرار میگیرد. از سوی دیگر میتوان به این نکته اشاره کرد که ساختار هوشمندانه تکنولوژی بلاک چین علاوه بر شفافیت، از حریم خصوصی کاربران نیز حفاظت میکند. جالب است بدانید که تغییر و دستکاری اطلاعات ثبتشده در شبکه بعد از ثبت نهایی امکانپذیر نیست. کارشناسان از این ویژگی به عنوان تغییرناپذیری بلاک چین یاد میکنند. به بیان سادهتر چنین ساختاری دستکاری اطلاعات شبکهی بلاک چین را غیرممکن میکند.
ارزهای دیجیتال در چه زمینههایی مورد استفاده قرار میگیرند؟
این سوال یکی از موضوعات بحثبرانگیز در بین کاربران است. به طور کلی و همانطور که گفته شد، ارزهای دیجیتال جایگزین مناسبی برای کارتهای بانکی و پول کاغذی محسوب میشوند. البته هنوز زیرساختهای لازم برای پیادهسازی سیستم دریافت و پرداخت ارزهای دیجیتال در تمام نقاط جهان فراهم نشده است.
ارز دیجیتال به عنوان ابزار پرداخت
بااینحال فروشگاههایی هستند که خدمات پرداخت با ارزهای دیجیتال را برای کاربران خود فراهم کردند. پس در برخی از نقاط جهان شما میتوانید به ازای پرداخت ارزهای دیجیتال خرید خود را انجام دهید و از سرویس و خدمات فروشگاههای مختلف بهرهمند شوید.
اما ناگفته نماند که ارزهای دیجیتال هنوز به اندازهی کافی در جوامع جهانی فراگیر نشدهاند و نوسان بسیار بالایی دارند. همین ویژگیها باعث شده تا برخی از کارشناسان ادعا کنند که ارزهای دیجیتال نمیتوانند جایگزین مناسبی برای پول کاغذی، کارتهای اعتباری و به بیان سادهتر تبادلات مالی روزانه باشند.
ارزدیجیتال به عنوان ابزار سرمایه گذاری
عدهای از مردم در این حوزه سرمایهگذاری میکنند، به این امید که با فراگیری هرچه بیشتر رمز ارزها ارزش سرمایهی اولیه آنها نیز چندین برابر شود. پس میتوان گفت که ارزهای دیجیتال، کاربردی مشابه با بازار سهام و اوراق بهادار دارند. البته یکی از دلایل اصلی پیشرفت و فراگیری کریپتوکارنسی زیرساخت قوی آن به واسطه بهکارگیری تکنولوژی بلاک چین است.
یکی از روشهای دیگری که مردم انجام میدهند، خرید و فروش ارزهای دیجیتال است. این افراد که به اصطلاح «تریدر یا معاملهگر» نام دارند در بازههای زمانی مختلف ارزهای دیجیتال را خرید و فروش یا ترید میکنند تا از اختلاف قیمت سود کسب نمایند. در مقاله «انواع تریدر» میتوانید با روشهای مختلف ترید آشنا شوید.
طبق تحقیقات صورت گرفته بسیاری از افراد به دلیل فراگیری و آینده روشن پیش روی تکنولوژی بلاک چین در پروژه ارزهای دیجیتال سرمایهگذاری میکنند. از سوی دیگر سرمایهگذاری در حوزه ارزهای دیجیتال تفاوتهایی با بازار بورس اوراق بهادار دارد. در حقیقت میتوان رمز ارزها را چیزی شبیه به طلا دانست زیرا شما در قبال فروش طلا یا ارزهای دیجیتال پول دریافت میکنید. علاوه بر آن این نکته را هم در نظر داشته باشید که رمز ارزها کاملا به صورت دیجیتال طراحی شدند، پس ارزش و کاربرد فیزیکی خاصی ندارند.
آیا ارز دیجیتال در ایران قانونی است؟
در حال حاضر، خرید، فروش و نگهداری ارزهای دیجیتال در ایران ممنوع نیست، اما هنوز قوانین جامع و شفافی برای آن تدوین نشده است.
بانک مرکزی ایران معاملات ارزهای دیجیتال را در سیستم بانکی رسمی مجاز نمیداند، اما کاربران میتوانند در پلتفرمهای معتبر داخلی یا بینالمللی به صورت شخصی خرید و فروش انجام دهند.
فعالیتهایی مانند استخراج (ماینینگ) ارز دیجیتال در ایران نیز در صورت دریافت مجوز رسمی از وزارت صمت (صنعت، معدن و تجارت) قانونی است. با این حال، انجام ماینینگ بدون مجوز ممکن است مشمول جریمه شود.
در مجموع، معامله و نگهداری ارز دیجیتال برای افراد عادی بلامانع است، اما استفاده از آن بهعنوان ابزار پرداخت در فروشگاهها یا کسبوکارها هنوز از نظر قانونی تایید نشده است. بنابراین، اگر قصد سرمایهگذاری یا ذخیره دارایی دارید، حتماً از کیف پولهای امن بهویژه سختافزاری استفاده کنید تا دارایی شما در برابر تحریمها و هک محافظت شود.
چرا نباید هر ارز دیجیتالی را خرید؟
نکته مهمی که باید به آن توجه داشته باشید این است که ایجاد و راهاندازی کریپتوکارنسیها به لطف منابع رایگانی که در اینترنت وجود دارد، کار چندان سختی نیست و هر کس میتواند در مدت زمان کوتاهی ارز دیجیتال خود را راهاندازی کند. برای مثال اسم دلخواه خود را روی آن گذاشته و به تبلیغات و سوژه کردن آن بپردازد. حتی لازم نیست که رمزارز ایجاد شده کاربردی داشته باشد. اتفاقی که برای ارز دیجیتال BRG رقم خورد و اکنون سرمایهگذاران و خریداران این توکن مجبور هستند ارزهای خود را با رقمهای بسیار پایینتر بهفروش برسانند.
یا همین محبوبیت ارز دیجیتال «دوج کوین» (Dogecoin) را در نظر بگیرید که به دنبال آن شاهد ظهور رمزارزهای مشابه دیگری با نامهای «شیبا اینو» (Shiba Inu)، «هاچیکو اینو» (Hachiko Inu)، «بیبی دوج کوین» (Babydoge) و غیره بودیم. ارزهایی که هدفی جز سوءاستفاده از محبوبیت دوج کوین و سروصدایی که به پا کرده است، ندارند و متأسفانه بسیاری از مردم چه در ایران و چه در کشورهای دیگر قربانی آنها میشوند. سرمایهگذاری در چنین رمزارزهای بدون پشتوانهای مصداق بارز قمار است و بهترین است از آنها دوری کنید.
علاوه بر این با پدیدهی دیگری هم مواجه هستیم که بیشتر حس طمع کاربران را تحریک میکند. حتما تاکنون با گروههای تلگرامی برخورد کردهاید که به صورت برنامهریزی شده قصد بالابردن قیمت یک ارز دیجیتال خاص و نوسان گرفتن از آن را دارند. به این گروهها گروههای «پامپ اند دامپ» (Pump and Dump) میگویند که البته در بازارهای مالی دیگر هم شاهد آنها هستیم. در این گروهها برای مثال اعلام میشود که در ساعت ۲۱ فلان روز در فلان صرافی، ارز دیجیتال ایکس پامپ خواهد شد و چند ده درصد سود خواهد داد. اعضای گروه که معمولا تعدادشان هم بالاست در زمان اعلام شده اقدام به خرید همزمان رمزارز اعلام شده میکنند و قیمت آن به شدت رشد میکند.
اما اتفاقی که در واقعیت میافتد این است که گردانندگان چنین گروههایی که از قبلتر و در قیمت بسیار پایین رمزارز اعلام شده را خریداری کرده بودند بعد از فرا رسیدن زمان مشخصشده، که قیمت بهشدت افزایش یافته است، اقدام به فروش آن میکنند و قیمت بهشدت سقوط میکند. بیشتر اعضای گروه هم که رمزارز اعلام شده را در قیمتهای بالا خریداری کرده بودند و انتظار داشتند قیمت از این هم بالاتر برود، بعد از سقوط قیمت که در عرض چند ثانیه اتفاق میافتد به افق خیره میشوند و تازه میفهمند که چه کلاهی سرشان رفته است.
شاید اسم بردن از چند ارز دیجیتال و اینکه بگوییم این رمزارزها را خریداری نکنید چندان منطقی نباشد، زیرا هر روز به تعداد آنها افزوده میشود. بنابراین بهتر است برای اینکه در دام کلاهبرداری در ارزهای دیجیتال نیفتید، از خرید رمزارزهایی که جزو یکی از دستههای زیر قرار میگیرند خودداری کنید:
رتبهبندی و اطلاعات رسمی رمزارزها
سایت «کوین مارکت کپ» (CoinMarketCap) بهترین و مطمئنترین پلتفرم برای دریافت اطلاعات رسمی هر رمزارز است که روزانه صدها هزار سرمایهگذار از آن بازدید میکنند. در این سایت میتوان رتبهبندی تمام ارزهای دیجیتال از نظر ارزش بازار، حجم معاملات ۲۴ ساعتهی آنها، میزان رشد قیمت در هر روز، هفته و ماه گذشته، جدیدترین ارزهای دیجیتال لیست شده و غیره را مشاهده کرد.
همچنین اطلاعات ضروری هر رمزارز مثل حداکثر موجودی، موجودی در گردش، نماد رسمی، سایت اصلی و اطلاعات مشابه نیز در کوین مارکت کپ ثبت میشود. برای مثال ممکن است در گشتوگذارهای خود در سایتهای خبری اسم یک رمزارز جدید به گوشتان بخورد و بخواهید با یک کلیک تمام اطلاعات پیرامون آن را به دست آورید.
در این صورت میتوانید وارد سایت کوین مارکت کپ شده و اسم آن را جستجو کنید. بدین ترتیب میتوانید در یک صفحه جامع در مورد رمزارز مد نظر خود اطلاعات کسب کنید، قیمت فعلی و گذشتهی آن را ببینید و حتی لیست صرافیهایی که امکان خریدوفروش آن را فراهم کردهاند، مشاهده کنید. به عنوان جایگزین میتوانید از سایت «کوین گکو» (CoinGecko) هم استفاده کنید که کارکردی مشابه کوین مارکت کپ دارد.
بررسی سایت رسمی هر رمزارز
این روزها تعداد رمزارزها بسیار زیاد شده و سرمایهگذاران برای متنوع کردن سبد داراییهای خود به سراغ ارزهای دیجیتالی غیر از بیت کوین و اتریوم هم میروند. شاید خود شما هم در سبد سرمایهگذاری خود رمزارزهایی مثل «کاردانو» (Cardano) یا «ریپل» (Ripple) داشته باشید؛ ولی آیا واقعاً میدانید که کاربرد این رمزارزها چیست؟ یا تیم سازندهی آن چه کسانی هستند؟
بهترین راه برای پاسخ به این سوالها مراجعه به سایت رسمی هر پروژه است که اطلاعات کاملی را در اختیارتان قرار میدهد. به عنوان مثال با مراجعه به سایت رسمی کاردانو که در آدرس cardano.org قرار دارد، علاوه بر آشنایی با این پروژه و درک مشکلی که سعی در حل آن دارد، اطلاعات دیگری مثل کیف پولهای پیشنهادی برای نگهداری رمزارز کاردانو، کاوشگر تراکنشها، نحوهی سپردهگذاری و همچنین نقشهی راه توسعهی آن نیز قابل دسترسی است.
دسترسی به نمودار قیمت رمزارزها
بسیاری از سرمایهگذاران برای تحلیل قیمت یک رمزارز و تعیین نقاط ورود و خروج از نمودار قیمت آن استفاده میکنند. در این نمودارها تاریخچهی قیمت یک ارز دیجیتال و هر دارایی دیگر به شکل نمودار روی صفحه نمایش داده میشود و به راحتی میتوانید آن را مشاهده و تحلیل کنید. بزرگترین سایت و پلتفرمی که این امکان را در اختیار کاربران خود قرار میدهد، سایت «تریدینگ ویو» (TradingView) است و شما هم میتوانید مانند سرمایهگذاران و تحلیلگران حرفهای به آن دسترسی داشته باشید.
تریدینگ ویو نه تنها نمودار قیمت یک رمزارز را برایتان نمایش میدهد بلکه امکانات و ابزارهای فراوانی نیز در خود دارد که میتوانید از آن برای «تحلیل تکنیکال» (Technical Analysis) استفاده کنید. برای مثال اگر محدودهای را به عنوان مقاومت یا حمایت تشخیص دادهاید، میتوانید با انتخاب ابزار کشیدن خط روی نمودار خطوط دلخواه خود را بکشید یا اندیکاتورهای شناختهشدهی این نوع تحلیل را با یک کلیک روی نمودار نمایش دهید. از دیگر امکانات تریدینگ ویو میتوان به بخش اخبار و تحلیلهای کاربران دیگر اشاره کرد که میتوانید آنها را نیز مطالعه کرده و با طرز فکر افراد و تحلیلگران دیگر آشنا شوید.
پیش بینی ارزهای دیجیتال
پیشبینی روند قیمت در بازار ارزهای دیجیتال اصلا کار سادهای نیست چراکه حتی کارشناسان و فعالان این حوزه بارها شاهد تغییرات ناگهانی و بیسابقه بودهاند. در بیشتر بازارهای مالی میزان عرضه و تقاضا به عنوان یکی از فاکتورهای اصلی و تعیینکننده قیمت شناخته میشوند. اما در بازار ارزهای دیجیتال فاکتورهای متفاوت و غیرقابل پیشبینی روند قیمت را تحت تاثیر قرار میدهند.
حتی کارشناسان و معاملهگرانی که چندین سال متوالی به صورت حرفهای در این حوزه فعالیت کردند، نمیتوانند اطلاعات دقیقی از آینده پیش روی پروژهها ارائه دهند. بنابراین بهتر است که پیش از هر اقدام جدی اطلاعات کافی و لازم را کسب کنید. علاوه بر آن بیشتر کارشناسان بر این موضوع تاکید دارند که از ورود یکباره پول و دارایی خود به بازار ارزهای دیجیتال خودداری کنید چرا که در این صورت یکی از فاکتورهای اصلی و مهم سرمایهگذاری یعنی مدیریت ریسک را به کلی نادیده گرفتهاید.
با توجه به ماهیت متفاوت و منحصر به فرد رمز ارزها مسئولین کشورها و دولتها همواره به دنبال وضع قوانین مشخصی در این زمینه هستند. البته ناگفته نماند که در این بین برخی معتقدند که وضع قانون موجب شفافیت بیشتر ارزهای دیجیتال و کاربرد آنها در فرایند دریافت و پرداخت، معاملات، سرمایهگذاری، پرداخت مالیات و… خواهد شد.
به بیان سادهتر قانونگذاری دید درست و دقیقتری در زمینه قابلیتهای ارز دیجیتال به کاربران میدهد. هنوز قانون مشخصی از جانب کشورها بدین منظور تصویب نشده است، اما قطعا در آینده شرایط به کلی تغییر خواهد کرد.
نوسان در بازار رمزارزها
نوسان، بخش جداییناپذیر هر بازار مالی است. فرقی نمیکند که این بازار، بازار بورس باشد یا بازار تبادل ارزهای خارجی، در حقیقت همین نوسان است که سرمایهگذاران و تریدرها را به خود جذب میکند تا بتوانند با خرید در قیمت پایین و فروش در قیمت بالا از این راه به درآمد برسند. این نوسان در بازار ارزهای دیجیتال به مراتب شدیدتر و غیرقابلپیشبینیتر از سایر بازارهای مالی است. دلیل آن هم میتواند به عوامل مختلفی بستگی داشته باشد.
هر چه باشد بیت کوین یک فناوری نوظهور است که در ابتدای راه خود قرار دارد و هنوز بسیاری از عموم مردم و سرمایهگذاران بزرگ نسبت به آن بدبین هستند. برای مثال در سال ۲۰۲۱ میلادی را در نظر بگیرید که بیت کوین سال را در نزدیکیهای ۳۰ هزار دلار آغاز کرد و در عرض کمتر از چهار ماه توانست بیش از ۱۰۰ درصد رشد کرده و سقف قیمتی جدیدی در بالای ۶۳ هزار ثبت کند. یا همین وضعیت فعلی که در ابتدای سال ۲۰۲۶ میلادی هستیم و قیمت بیت کوین از بالای ۱۲۶ هزار دلار به زیر ۹۰ هزار دلار ریزش کرده است.
این نوسانات شدید باعث شده بسیاری از سرمایهگذاران و معاملهگرهای بیتجربه و تازهوارد سرمایهی خود را از دست داده و به طور کامل قید این بازار را بزنند. حتی معاملهگرهای حرفهای هم ممکن است، از نحوهی حرکت قیمت بیت کوین غافلگیر شوند. برای همین است که درک مفهوم چرخهی بازار و مراحل مختلف آن میتواند معجزهآسا باشد. معاملهگرهای حرفهای قادرند با تشخیص شرایط فعلی بازار و موقعیت فعلی آن در چرخهی در حال گذر، به احساسات خود غلبه کرده و جلوی ترس و طمع خود را بگیرند.
چرخه بازار چیست؟
اگر بخواهیم خیلی ساده به این سوال پاسخ دهیم، باید بگوییم که منظور از چرخهی بازار یا Market Cycle مدت زمانی است که بین بالاترین قیمت یک دارایی و پایینترین قیمت آن سپری میشود. همانطور که گفتیم چرخههای بازار امری طبیعی هستند و فقط در بازار رمزارزها شاهد آنها نیستیم. با این حال از آنجایی که نوسانات قیمت در بازار ارزهای دیجیتال شدیدتر است و قیمتها در فواصل زمانی کوتاه حرکتهای شدیدی از خود نشان میدهند، چرخهی بازار در دنیای رمزارزها معمولاً کوتاهتر از بازارهای مالی دیگر است. به عبارت دیگر چرخهی بازار را میتوان الگویی تکرار شونده از صعود قیمت، رسیدن به اوج، کاهش قیمت، رسیدن به کف و صعود دوباره در نظر گرفت که بارها و بارها اتفاق افتاده است و در آینده نیز ادامه خواهد یافت.
موضوع دیگر این است که هیچ چرخهای به صورت خطی سپری نمیشود. این یعنی نباید انتظار داشته باشید که قیمت بیت کوین چرخههای خود را با یک حرکت مستقیم رو به بالا و سپس رو به پایین تکمیل کند. چرخهها خود انواع مختلفی دارند، از چرخههای بلندمدت گرفته تا کوتاه مدت، چرخهی روزانه، هفتگی و حتی چرخهای در داخل یک چرخهی دیگر همگی جزو چرخههای بازار ارز دیجیتال هستند.
اگر دقت کنید متوجه میشوید که در طبیعت هم همهچیز بدین شکل است. موجهای دریا هر روز بالا و پایین میشوند، خورشید هر روز طلوع و غروب میکند و انگار همهچیز یک چرخهی خاص دارد.
۴ مرحله هر چرخه
هر چرخهی بازار معمولاً از ۴ مرحله یا فاز تشکیل میشود که عبارتند از: مرحلهی جمعآوری، افزایش قیمت، مرحلهی توزیع و کاهش قیمت. در پایان هر چرخه، این مراحل دوباره از اول تکرار میشوند و دوباره چرخهی جدیدی شکل میگیرد که در تصویر قابل مشاهده است.
اصلاحات پایهای و کاربردی در حوزه رمز ارزها
حتما با توجه به اطلاعاتی که تا به حال از رمز ارزها کسب کردید، میدانید که به طور کلی ارزهای دیجیتال ساختار بسیار پیچیدهای دارند. همین موضوع به تنهایی میتواند منجر به ضررهای غیر قابل جبران مالی و مشکلات دیگر برای کاربران و علاقهمندان به این حوزه شود. بنابراین تصمیم گرفتیم تا در این بخش تعدادی از اصطلاحات معروف، پایهای و کاربردی حوزه رمز ارزها را با بیانی ساده به شما همراهان عزیز آموزش دهیم. پس با ما همراه باشید.
بلاک چین
بلاک چین به عنوان یک پایگاه داده شناخته میشود که تمام اطلاعات مربوط به تراکنشهای دیجیتالی صورت گرفته در شبکه رمز ارزها را بهصورت خودکار به ثبت میرساند. ساختار تکنولوژی بلاک چین به گونهای طراحی شده که اطلاعات در بلاکها به صورت دستهای در کنار یکدیگر قرار بگیرند و زنجیرهای از اطلاعات را تشکیل دهند. از آنجایی که کاربران در سراسر جهان همواره مشغول ثبت تراکنش در شبکه رمز ارزها هستند، زنجیره اطلاعات ثبت شده در بلاک چین نیز هر لحظه در حال افزایش است. در حقیقت تکنولوژی بلاک چین علاوه بر حذف شخص ثالث، فضایی امن و مطمئن برای انجام تراکنشهای مالی کاربران به وجود آورده است.
غیر متمرکز
منظور از ساختار غیر متمرکز این است که هیچ نهاد و سازمان دولتی یا خصوصی از رمز ارزها پشتیبانی نمیکند. پس ساختار غیر متمرکز ارزها دیجیتال موجب شده تا هیچ شخص یا نهاد مشخصی قادر به کنترل فرآیند انجام و ثبت تراکنشهای کاربران شبکه نباشد.
دفتر کل توزیع شده
دفتر کل توزیع شده به عنوان یک پایگاه از دادههای دیجیتالی شناخته میشود که توسط هیچ یک از نهادهای دولتی و خصوصی تحت کنترل قرار نمیگیرد. جالب است بدانید که دادههای دیجیتالی دفتر کل توزیع شده همزمان در چندین بخش از جهان ثبت و ذخیره میشوند. یکی از ویژگیهای قابل توجه دفتر کل توزیع شده این است که اعمال هر نوع تغییر یا حذف تراکنش بعد از ثبت نهایی امکان پذیر نخواهد بود، به بیان سادهتر شما هیچگاه نمیتوانید اطلاعات ثبت شده در شبکه را دستکاری کنید. بنابراین بلاک چین هم یک دفتر کل توزیع شده است. اما این نکته را هم به خاطر داشته باشید که تکنولوژی بلاک چین علاوه بر مواردی که گفته شد، از کاربردهای دیگری نیز برخوردار است.
بیت کوین
اولین ارز دیجیتال که با وجود گذشت این همه سال هنوز به عنوان معروف ترین رمز ارز در سطح جهان شناخته میشود، بیت کوین است که در سال ۲۰۰۹ توسط شخصی به نام ساتوشی ایجاد و روانه بازار شد.
آلت کوین
هر ارز دیجیتالی که بعد از بیت کوین به صورت اختصاصی ساخته و عرضه شد، آلت کوین نامیده میشود. برای مثال کوینهایی مانند اتریوم، کاردانو، دوج کوین و… به عنوان معروفترین آلت کوینها در بازار رمز ارزها شناخته میشوند. البته هر کدام از آلت کوینها ویژگی و قابلیتهای منحصر به فردی را به کاربران خود ارائه میدهند و هدف خاصی را دنبال میکنند.
صرافی ارز دیجیتال
صرافی به پلتفرم یا بستری گفته میشود که تمام خدمات مربوط به خرید و فروش ارزهای دیجیتال را تحت پوشش قرار دهد. در واقع صرافی اولین پلی است که شما را به دنیای رمز ارزها وصل میکند.
کیف پول دیجیتال
کیف پول ارزهای دیجیتال به سه شکل سخت افزاری، نرم افزاری و کاغذی طراحی شده است. کیف پول عموما به منظور حفظ امنیت، دریافت و پرداخت رمز ارزها مورد استفاده قرار میگیرد. جالب است بدانید که بیشتر صرافیهای حوزه ارزهای دیجیتال یک کیف پول اختصاصی برای کاربران خود طراحی کردهاند.
اصطلاحاتی که در بالا ذکر شد، عبارتهای کلی در رابطه با یادگیری رمزارزها هستند، ولی اصطلاحات دیگری نیز وجود دارد که توسط سرمایهگذاران و تریدرها به وجود آمده است و بد نیست برای آشنا شدن با آنها سری به مقاله «اصطلاحات مهم در ارزهای دیجیتال» بزنید.
چگونه ارز دیجیتال بدست آوریم؟
همانطور که مشاهده کردید عواملی از قبیل قابلیت بسیار بالا، ساختار منحصر به فرد، ترویج و فراگیری ارزهای دیجیتال موجب شده تا سرمایهگذاران به دنبال راههای مختلف برای بدست آوردن رمز ارزها باشند.
در حقیقت علاوه بر خرید ارز دیجیتال از صرافی های دیجیتال، راهکارهای مختلفی برای به دست آوردن ارزهای دیجیتال وجود دارد که در این بخش برخی از آنها را با یکدیگر مورد بررسی قرار میدهیم.
استخراج ارز دیجیتال
ماینینگ ارزهای دیجیتال میتواند گزینه راحت و مناسبی برای افرادی باشد که علاقه زیادی به کامپیوتر و تکنولوژی دارند. البته ناگفته نماند که استخراج هر یک از ارزهای دیجیتال با دیگری متفاوت است. پس یکی از فاکتورهای تعیینکننده در ماینینگ این است که قصد دارید، کدام ارز دیجیتال را برای استخراج انتخاب کنید. این نکته را هم به خاطر داشته باشید که استخراج برخلاف تصور بسیاری از افراد یک فرایند کاملا پیچیده است.
در واقع ماینرها با بهکارگیری کامپیوتر، پردازشگرهای مرکزی، کارتهای گرافیکی و ابزارهای سختافزاری تخصصی مانند مدارهای مجتمع با کاربرد خاص (ASIC) و انجام محاسبات پیچیده ریاضی، تراکنشهای کاربران را تایید و در شبکه بلاک چین به ثبت میرسانند.
ساختار تعدادی از ارزهای دیجیتال مانند بیت کوین به گونهای طراحی شده که تایید و ثبت نهایی تراکنشها بدون حضور و مشارکت ماینرها امکانپذیر نیست. همین موضوع موجب شده تا شبکه تعداد مشخصی ارز دیجیتال را به عنوان پاداش برای ماینرها در نظر بگیرد. بسیاری از فعالان این حوزه با مشارکت در «استخرهای استخراج» (Mining Pool) و همکاری با سایر ماینرها سود بیشتری به دست میآورند. البته بسیاری معتقدند که به علت هزینه بالای استخراج (هزینه تهیه وسایل سخت افزاری، هزینه برق و…) دیگر این روش صرفه اقتصادی ندارد.
مشارکت در پروژه های دیفای (DeFi)
جالب است بدانید که پروژههای دیفای هم مانند بیت کوین به گونهای طراحی شدند که به حضور و مشارکت سایر افراد نیاز دارند. تنها با این تفاوت که مسئولیت اصلی کاربران فعال در حوزه دیفای قفل کردن داراییهای موجود شبکه است. کارشناسان از این روش به عنوان «استخراج نقدینگی» (Liquidity mining) هم یاد میکنند.
در واقع کاربران با مشارکت در فرایند قفل کردن داراییها باعث افزایش میزان نقدینگی در پروژههای دیفای میشوند. بنابراین شما میتوانید به ازای مشارکت در فرایند قفل کردن داراییهای دیجیتال در بستر شبکه دیفای، رمز ارز دریافت کنید.
خرید از فروشگاه های آنلاین
آیا میدانید در حال حاضر فروشگاههایی هستند که به ازای میزان خرید به مشتریان خود مقداری بیت کوین یا سایر رمز ارزها را هدیه میدهند؟ برای مثال میتوان به شرکت Lolli اشاره کرد که بعد از مشاهده گسترش و فراگیری باورنکردنی ارزهای دیجیتال در جوامع جهانی تصمیم گرفت علاوه بر تخفیف، مقداری بیت کوین هم به عنوان پاداش برای مشتریان خود در نظر بگیرد. در حقیقت کارشناسان از این روش به عنوان یک ترفند تبلیغاتی برای جذب مشتری بیشتر یاد میکنند.
ایردراپ (Airdrop)
اگر با ساختار کلی بازار ارزهای دیجیتال آشنایی داشته باشید، قطعا میدانید که تعداد رمز ارزها موجود در بازار روز به روز در حال افزایش است. تعدادی از این پروژهها برای جذب سرمایه بیشتر و دیده شدن در بازار پر رقابت ارزهای دیجیتال از استراتژی تبلیغاتی ایردراپ استفاده میکنند.
به بیان سادهتر کارگزاران برخی از پروژهها تعدادی ارز دیجیتال را به صورت رایگان به حساب کاربری سرمایهگزاران خود واریز میکنند تا از این طریق به بیشتر دیده شدن و فراگیری رمز ارز خود کمک کنند. پس شما هم میتوانید با شناسایی و سرمایهگذاری در این پروژهها ارز دیجیتال به دست آورید. برای کسب اطلاعات بیشتر از ایردراپها و چگونگی اطلاع از آنها، مقاله «همه چیز در مورد ایردراپ» را مطالعه کنید.
دریافت ارز دیجیتال به عنوان سود
این روش به عنوان یکی از سادهترین راههای به دست آوردن ارز دیجیتال شناخته میشود. بسیاری از کاربران میتوانند با استیکینگ و قفل کردن دارایی دیجیتال موجود در حساب کاربری خود به مدت یک سال، مقدار مشخصی ارز دیجیتال به عنوان سود دریافت کنند.
اما طبق تحقیقات صورت گرفته در این بین پروژههایی هم هستند که بدون نیاز به استیکینگ و قفل شدن دارایی، هر چند وقت یک بار تعدادی ارز دیجیتال را به عنوان سود به حساب سرمایهگذاران خود واریز میکنند.
در حقیقت ارزش این دسته از ارزهای دیجیتال با تعداد سرمایهگذاران پروژه رابطه مستقیم دارد. بنابراین کارگزاران آنها همواره به دنبال جذب کاربران بیشتر هستند چرا که در این صورت ارزش ارز دیجیتال نیز افزایش مییابد برای مثال نئو و کوکوین در این دسته از ارزهای دیجیتال قرار دارند.
فعالیت و مشارکت در شرکت های حوزه ارز دیجیتال
با توجه به گستردگی و فراگیری رمز ارزها، تعداد شرکتهای فعال در این حوزه هم همواره در حال افزایش است. طبق تحقیقات صورت گرفته بسیاری از این شرکتها به دنبال جذب نیروی متخصص در زمینه دیجیتال مارکتینگ، تولید محتوا، طراحی وب و… هستند.
کارمندان این شرکتها معمولا نیروی دور کار یا پاره وقت هستند و علاوه بر آن از مزیتهایی مانند ساعت کاری شناور و خدمات ویژه بهرهمند میشوند. از همه مهمتر شما میتوانید با کار کردن در شرکتهای ارز دیجیتال به ازای دستمزد خودتان ارز دیجیتال دریافت کنید.
آینده ارزهای دیجیتال چگونه خواهد بود؟
همانطور که میدانید، طی سالهای اخیر شاهد افزایش چشمگیر قیمت بیت کوین و تعدادی از آلت کوینهای محبوب در بازار رمز ارزها بودهایم. برای مثال قیمت بیت کوین در سال ۲۰۲۱ حتی بیش از دو برابر افزایش یافت. از سوی دیگر ارزش اتریوم که در طی سال گذشته چهار برابر شده است. اما موضوع اصلی که ذهن جوامع جهانی را به خود مشغول کرده این است که چنین رشدی در دراز مدت هم پایدار خواهد بود؟
در حقیقت برخی از تحلیلگران و کارشناسان حوزههای مالی معتقدند که رشد ناگهانی و بیش از حد قیمت رمز ارزها میتواند ناشی از یک حباب اقتصادی بهوجودآمده در جوامع جهانی باشد. این حباب دیر یا زود میترکد تا باری دیگر تعادل را به بازار رمز ارزها بازگرداند. با این وجود پروژههایی هستند که با نشان دادن ساختار قدرتمند و پتانسیل بسیار بالا، نظریه این دسته از کارشناسان را زیر سوال میبرند. علاوه بر آن تعداد شرکتها و موسسات بزرگ جهانی که در حوزه ارزهای دیجیتال سرمایهگذاری میکنند، روز به روز در حال افزایش است. بنابراین با توجه به چنین فاکتورهایی نتیجه میگیریم که:
رمز ارزها یک نوع دارایی دیجیتال ارزشمند هستند که احتمال رشد آنها با گذر زمان، فراگیری و ترویج بیشتر در جوامع جهانی بسیار بالا و غیر قابل انکار است و همین موضوع موجب شده تا شرکتهای بزرگ و معتبر سراسر جهان مبلغ قابل توجهی را به سرمایهگذاری در این حوزه اختصاص دهند. اما همانطور که در بخشهای قبلی هم گفته شد آینده، ارزش، سیستم امنیتی و قدرت ارزهای دیجیتال در بازارهای مالی غیر قابل پیشبینی است. به طور کلی و بعد از بررسی تجربه کاربران میتوان نتیجه گرفت که بازار رمز ارزها گزینه مناسبی برای سرمایهگذاری بلند مدت است چرا که امکان افزایش چندین برابری سرمایه شما وجود دارد. اما قبل از ورود به بازار رمز ارزها ریسک و نوسانات بالای قیمت را حتما در نظر بگیرید.
نکات مهم تشخیص بهترین ارز دیجیتال برای سرمایه گذاری
بهترین کار قبل از ورود به هر چیزی شناخت و درک مفاهیم پایهای مربوط به آن حوزه است. کسی که میخواهد فوتبالیست شود ابتدا باید بداند که قوانین مربوط به بازی چگونه است، آفساید چه معنی دارد و کار گروهی چقدر مهم است. در دنیای کریپتوکارنسیها نیز اولین قدم فهم همین نکات و تعاریف اولیه است. پس:
- از مفاهیم پایه شروع کنید؛
- سایت رسمی پروژه را بررسی کنید؛
- تیم توسعهدهنده را بشناسید؛
- نقشه راه آیندهی آن را بخوانید؛
- سری به جامعه کاربری پروژه بزنید؛
- تحلیل را یاد بگیرید؛
- از ابزار های مختلف استفاده کنید؛
- افراد متخصص را دنبال کنید.
سخن پایانی
همانطور که مشاهده کردید مبحث داغ و پر طرفدار ارزهای دیجیتال با پیچیدگیهای خاص خودش همراه است. کسب اطلاعات کافی و در نظر گرفتن ریسکهای ورود و سرمایهگذاری در بازار رمز ارزها یکی از الزامات غیر قابل انکار فعالیت در این حوزه است. ما سعی کردیم تا تمام نکات لازم و کاربردی را به سادهترین شکل ممکن برای شما بازگو کنیم. شما سابقه فعالیت در بازار رمز ارزها را دارید؟ خوشحال میشویم اگر تجربیات با ارزش خودتان را با ما هم به اشتراک بگذارید.
الان برای خیلی از افراد این سوال هست که آیا ارز دیجیتال پولشویی هست آیا قماره و یا اصلا آیا ارز دیجیتال قانونی است؟؟
سلام وقت شما بخیر
ارز دیجیتال از روز اول هم پولشویی نبوده و نیست. البته مثل هر بازار دیگهای درصد ریسک و کلاهبرداری داخلش وجود داره.
قانونی بودن این ارزها توی کشورهای مختلف متفاوت هست ولی خب استفاده ازشون هم پیگرد قانونی نداره. یعنی توی بعضی کشورها وضعیت قانونی این ارزها نامشخص هست.
بهنظرم مقالات بخش آموزش ترید و سرمایهگذاری رو مطالعه کنید تا بهتر متوجه این مسئله بشید.
مقاله بسیاری عالی بود. من خیلی چیزها یاد گرفتم. سپاسگذارم